Γιατί δεν πρέπει να παίρνετε άμμο από την παραλία ως αναμνηστικό – Κίνδυνοι από μικροοργανισμούς

Η συνήθεια να συλλέγουν επισκέπτες άμμο από την παραλία ως αναμνηστικό μπορεί να φαίνεται αθώα, ωστόσο ειδικοί προειδοποιούν για πιθανούς κινδύνους για την υγεία, λόγω βακτηρίων, ιών, μυκήτων και παρασίτων που μπορεί να περιέχει.

Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του, το Πανελλήνιο Κέντρο Οικολογικών Ερευνών (ΠΑΚΟΕ) παρουσίασε τα αποτελέσματα δειγματοληψιών για την καταλληλόλητα των ακτών κολύμβησης της Αττικής.

Η καθηγήτρια Μαρία Παπαδοπούλου είχε ενημερώσει από πέρυσι το κοινό σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους που ίσως «κρύβονται» σε μια παραλία και τι να προσέχετε ειδικά στην άμμο:

Βακτήρια, ιοί, μύκητες και παράσιτα: Τι ακριβώς μπορεί να κολλήσετε στην παραλία

Τα υλικά που αποτελούν μια παραλία μπορεί να είναι κροκάλες, βότσαλα, τρίμματα πέτρας ή λατύπες, χαλίκια, λάσπη. Επίσης διάφορα κοχύλια και νεκρά φύκια.

Η άμμος, το βασικό λεπτόκοκκο δομικό υλικό της παραλίας, μπορεί να είναι λευκή προερχόμενη από θρυμματισμένα σκελετικά υπολείμματα θαλάσσιων οργανισμών ή κίτρινη από την αποσάθρωση νεογενών πετρωμάτων, ενώ η γκριζοπράσινη προέρχεται από διάβρωση βασαλτικών πετρωμάτων, και η μαύρη από την διάβρωση ηφαιστειακών πετρωμάτων.

Το θέμα είναι ότι η ποιότητα της άμμου δεν είναι αποκλειστικά συνυφασμένη με αυτήν του νερού, καθώς η ευρεία χρήση των αμμωδών ακτών ως οργανωμένες παραλίες και θέρετρα, μπορεί να οδηγήσει σε πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών.

Γιατί παθογόνοι οργανισμοί ευδοκιμούν στην άμμο της παραλίας

Η άμμος της παραλίας μπορεί πράγματι να περιέχει βακτήρια, μικρόβια, μύκητες, καθώς και ιούς και παράσιτα. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι πολλά από αυτά, ειδικά σε μικρές ποσότητες, αποτελούν μέρος της φυσιολογικής μικροχλωρίδας και δεν προκαλούν ασθένειες. Ωστόσο, υπό ορισμένες συνθήκες, για παράδειγμα, με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή όταν ένας μεγάλος αριθμός παθογόνων μικροοργανισμών εισέρχεται στο σώμα, και μπορεί να αναπτυχθεί μια λοίμωξη.

Η άμμος της παραλίας κοντά σε υδάτινα σώματα συχνά περιέχει πρωτόζωα (λάμλια, αμοιβάδες, τρυπανοσώματα), παθογόνους μύκητες – αιτιολογικούς παράγοντες μυκητιάσεων (δερματικές αλλοιώσεις), έλμινθες (σκουλήκια), διάφορα βακτήρια, που μπορούν να ζουν τόσο στην επιφάνεια όσο και μέσα στην άμμο.

Τα βακτήρια που συσσωρεύονται στην άμμο επιβιώνουν για περισσότερο καιρό απ’ ότι τα βακτήρια που βρίσκονται στο θαλασσινό νερό. Αυτό συμβαίνει επειδή ενσωματώνονται σε βιολογικά φιλμ που τα προστατεύουν.

E. coli, εντερόκοκκος και ο άκρως επικίνδυνος σταφυλόκοκκος MRSA

Τα βακτήρια των λυμάτων, όπως το E. coli και ο εντερόκοκκος, μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στην άμμο. Η ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να αποτρέψει την βακτηριακή ανάπτυξη, αλλά η άμμος τους παρέχει το καταφύγιο που χρειάζονται για να γλιτώσουν από τον ήλιο. Αποτρεπτικά για την ανάπτυξή τους λειτουργούν και τα ρηχά θαλάσσια ύδατα.

Από τις πιο επικίνδυνες θεωρείται η επαφή με το υπερβακτήριο MRSA (ο ανθεκτικός στην μεθικιλλίνη χρυσίζων σταφυλόκοκκος), ένας τύπος σταφυλόκοκκου που μπορεί να βρίσκεται τόσο στην άμμο όσο και στο θαλασσινό νερό με κορύφωση στα μέσα του καλοκαιριού και να προκαλέσει δερματικές λοιμώξεις. Αν βρει ένα μικρό κόψιμο στο δέρμα, που δημιουργήθηκε π.χ. από το πάτημα ενός αιχμηρού βότσαλου, εισβάλει, αποικίζει την περιοχή και προκαλεί συμπτώματα όπως αποστήματα με πύον, πόνο, οίδημα και ερυθρότητα.

Μύκητες

Οι μύκητες μεταδίδονται με άμεση επαφή από άνθρωπο σε άνθρωπο ή από επαφή με περιοχές που υπάρχουν οι μύκητες, όπως το έδαφος, η άμμος, οι πετσέτες κτλ. Στην παραλία βρίσκονται συνήθως στις ντουζιέρες, στα πατώματα των αποδυτηρίων, την άμμο της ή τα βότσαλα της παραλίας. Μπορούν να εμφανιστούν και να προσβάλουν διάφορα σημεία του σώματος όπως τα πόδια , τη στοματική κοιλότητα ή τα γεννητικά όργανα.

Η άμμος κοντά σε ένα υδάτινο σώμα δεν υποβάλλεται ποτέ σε επεξεργασία με απολυμαντικά και ήδη σε βάθος 5-6 cm γίνεται ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την κατοίκηση και την αναπαραγωγή διαφόρων μικροοργανισμών, κυρίως αιτιολογικών παραγόντων μυκητιασικών λοιμώξεων.

Έχοντας εισέλθει σε μικρορωγμές και πληγές στο δέρμα, τα παράσιτα μπορούν να προκαλέσουν μυκητίαση ή καντιντίαση. Τα σπόρια των μυκήτων διεισδύουν εύκολα στο δέρμα των ποδιών που είναι μουσκεμένο μετά το κολύμπι. Η πιο δημοφιλής ομάδα, τα δερματόφυτα με κύριους εκπροσώπους το Trichophyton mentagrophytes (πρωταθλητής Ευρώπης) και το Trichophyton rubrum (πρωταθλητής κόσμου) για να αναπτυχθούν χρειάζονται κερατίνη, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στο δέρμα και τα νύχια.

Διαβάστε περισσότερα στο kontasou.com