Κρίση στο BBC: Όχι και τόσο αμερόληπτο, τελικά;- της Έφης Ρασσιά

Μεγάλη αναστάτωση προκάλεσε η παραίτηση του γενικού διευθυντή του BBC και της διευθύνουσας συμβούλου ειδήσεων, την Κυριακή 9 Νοεμβρίου, μετά την αποκάλυψη ότι βίντεο-ντοκιμαντέρ που παρουσίαζε τον Ντόναλντ Τραμπ να ξεσηκώνει τους οργισμένους οπαδούς του για την έφοδο στο Καπιτώλιο, τον Ιανουάριο του 2021, ήταν στην πραγματικότητα αποτέλεσμα μοντάζ και δεν είχε σχέση με την πραγματικότητα. 

Όπως φαίνεται, χρησιμοποιήθηκε πλάνο του Τραμπ στο οποίο εμψύχωνε, διακηρύσσοντας πως θα παλέψουν με «τη φωτιά της Κόλασης», ωστόσο, αυτό τοποθετήθηκε πριν την εικόνα των οπαδών να εφορμούν στο Καπιτώλιο, πράγμα που έδινε την εντύπωση ότι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά του, ενώ ο ίδιος την εν λόγω ομιλία την έδωσε αφότου έγινε η εισβολή. Σαν να μην έφτανε αυτό, δεν συμπεριέλαβαν το σημείο της ομιλίας που καλούσε σε ειρηνική και πατριωτική διαμαρτυρία. 

Μετά τις καταγγελίες ο γενικός διευθυντής του BBC, Τιμ Ντέιβι και η διευθύνουσα σύμβουλος ειδήσεων, Ντέμπορα Τέρνες, παραιτήθηκαν, αναλαμβάνοντας πλήρως την ευθύνη, για μία πράξη που όχι μόνο έθεσε σε κίνδυνο το BBC με το ενδεχόμενο να μειωθεί η κρατική χρηματοδότησή του και με νομικές συνέπειες (ήδη ο Τραμπ απειλεί με μήνυση 1 δισ. αν δεν αποσυρθεί το βίντεο μέχρι τις 14 Νοεμβρίου), αλλά πολύ περισσότερο εκθέτει το πολύτιμο κύρος που απέκτησε για την αξιοπιστία του. 

Στην συνείδηση όλων, το BBC είχε κερδίσει μία ξεχωριστή θέση ως ένα μέσο που έβαζε πάνω απ’ όλα την αντικειμενικότητα και την αμεροληψία. Ο αγώνας τους «δεν είναι για να είσαι ο πρώτος που θα πεις την είδηση αλλά για να πεις όλη την ιστορία». Ολοκληρωμένα. Έγκυρα. Την είδηση αμερόληπτα, για να ξέρει ο κόσμος τι συμβαίνει, να ξέρει την αλήθεια. 

Η αποκάλυψη αυτή για το, επί της ουσίας, παραπλανητικό βίντεο, δεν πλήττει μόνο το μέσο ως προς το κύρος του. Ακόμα περισσότερο, ραγίζει την εμπιστοσύνη του κόσμου προς αυτό. Όταν κάποιος ενημερωνόταν απ’ το BBC ένιωθε ασφάλεια. Αντίστοιχα, όταν κάποιος ήθελε να βεβαιωθεί για μία είδηση και να έχει πλήρη εικόνα γι’ αυτήν, θα γύριζε στο BBC. 

Αυτού του είδους η σχέση ξεπερνάει την επαγγελματική του δημοσιογράφου που απλά μεταφέρει στον κόσμο την είδηση. Όταν κάποιος σ’ εμπιστεύεται, βρίσκεται στα χέρια σου, έχεις ευθύνη γι’ αυτόν. 

Η όλη κρίση στο BBC θέτει και ένα βαθύτερο ερώτημα ηθικής και ευθύνης για τον δημοσιογράφο: είναι δικαίωμά του να έχει τις απόψεις του και τις προτιμήσεις του. Πόσο σωστό, όμως, είναι να χρησιμοποιεί το μέσο που του δίνεται, για να ποδηγετήσει και να επιβάλει, τελικά, την άποψή του, ακόμα και αν πιστεύει ότι το κάνει για καλό σκοπό; 

Δεν είναι φυσικό επόμενο, όταν αποκαλύπτεται κάτι τέτοιο, ο κόσμος να νιώθει προδομένος μετά από μια τέτοια απόπειρα χειραγώγησης; Ακόμα και αν έγινε με τις καλύτερες προθέσεις. Το να ενημερώνεις χιλιάδες και εκατομμύρια κόσμου είναι μεγάλη δύναμη. Με τη μεγάλη δύναμη, όμως, πάντα, έρχεται και μεγάλη ευθύνη. Δυστυχώς, τότε, είναι ο πειρασμός της αλαζονείας που μπορεί να τα καταστρέψει όλα σε μία στιγμή. 

Το BBC ενδεχομένως να βγει πιο δυνατό απ’ αυτήν την κρίση. Ήδη οι πολύκροτες παραιτήσεις και η δημόσια συγγνώμη του, δείχνουν ειλικρινή μεταμέλεια και την προσπάθεια να θωρακιστούν οι αξίες του από τον διασυρμό στον οποίο προχωρεί ο Τραμπ και η ομάδα του. 

Όλη αυτή η ιστορία, ωστόσο, ξαναφέρνει στο προσκήνιο το μεγάλο ζήτημα για τη δημοσιογραφία: πώς μπορεί ν’ αξίζει να θυσιάζονται για εγωισμούς και συμφέροντα η αξιοπιστία και η τόσο εύθραυστη και πολύτιμη εμπιστοσύνη που αυτή γεννά, όταν τελικά υπεράνω όλων στέκεται αμείλικτη, γυμνή, μα και λυτρωτική, η αλήθεια;