Οι σιωπηλές διαταραχές που ρημάζουν την καρδιά και “κόβουν” χρόνια από τη ζωή

Ορισμένες χρόνιες ή ψυχικές διαταραχές δεν προκαλούν μόνο ψυχικό πόνο, αλλά και σοβαρές βλάβες στην καρδιοαγγειακή υγεία — μειώνοντας το προσδόκιμο ζωής έως και κατά 20 χρόνια, σύμφωνα με ειδικούς.

Οι ψυχικές διαταραχές αποτελούν μείζονα πρόκληση τόσο για τα άτομα που τις αντιμετωπίζουν όσο και για τα συστήματα δημόσιας υγείας διεθνώς. Παρά το γεγονός ότι βρίσκονται διαρκώς στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας, με στόχο την καλύτερη κατανόηση και θεραπεία τους, νέα στοιχεία φέρνουν στο φως μια ακόμη (ανησυχητική) διάσταση.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Regional Health – Europe, τα άτομα με ψυχικές διαταραχές ζουν κατά μέσο όρο 10 έως 20 χρόνια λιγότερο από τον γενικό πληθυσμό, με την καρδιοπάθεια να αποτελεί την κυριότερη αιτία αυτής της πρόωρης θνησιμότητας. Η ανάλυση βασίστηκε σε μετα-αναλύσεις και μεγάλες μελέτες μητρώων που κάλυψαν την περίοδο 2012 έως 2024.

Η συγκεκριμένη «σιωπηλή» απειλή ευθύνεται για περισσότερους θανάτους από την αυτοκτονία ή τις υπερβολικές δόσεις. Αναλυτικά, οι ερευνητές κατέγραψαν τα ακόλουθα ποσοστά αυξημένου κινδύνου καρδιοπάθειας:

Κατάθλιψη: +72%
Σχιζοφρένεια: +95%
Διπολική διαταραχή: +57%
Μετατραυματικό στρες (PTSD): +61%
Αγχώδεις διαταραχές: +41% αύξηση του κινδύνου καρδιαγγειακής θνησιμότητας
Παρά τα υψηλότερα ποσοστά καρδιολογικών επιπλοκών, τα άτομα με ψυχικές διαταραχές εξακολουθούν να λαμβάνουν υποδεέστερη φροντίδα σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.

 

Ψυχική υγεία και καρδιοπάθεια: Ένας φαύλος κύκλος

Η σχέση μεταξύ ψυχικής υγείας και καρδιοπάθειας είναι αμφίδρομη. Από τη μία πλευρά, οι ψυχικές διαταραχές ωθούν σε συμπεριφορές που επιβαρύνουν την καρδιά, όπως το κάπνισμα, η σωματική αδράνεια και η κακή διατροφή. Παράλληλα, το χρόνιο στρες οδηγεί σε βιολογικές μεταβολές, μεταξύ των οποίων αυξημένη φλεγμονή, υψηλή αρτηριακή πίεση, καρδιακές αρρυθμίες και διαταραχές στον μεταβολισμό της ινσουλίνης.

Από την άλλη πλευρά, τα ίδια τα καρδιαγγειακά επεισόδια μπορούν να πυροδοτήσουν νέες ψυχικές διαταραχές. Ενδεικτικά, η κατάθλιψη εμφανίζεται στο 18% των ασθενών με καρδιοπάθεια, ποσοστό που ανεβαίνει στο 28% μετά από οξύ στεφανιαίο επεισόδιο, όπως το έμφραγμα. Επιπλέον, σχεδόν 1 στους 4 επιζώντες εγκεφαλικού εμφανίζει κατάθλιψη, ενώ το 12% όσων υπέστησαν έμφραγμα αναπτύσσει μετατραυματικό στρες.

Αξίζει να αναφερθεί, επίσης, ότι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι ιδιαιτέρως αυξημένος τον πρώτο χρόνο μετά τη διάγνωση της ψυχικής διαταραχής (π.χ. στη σχιζοφρένεια), γεγονός που καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη καρδιολογική αξιολόγηση. Η σχετική άνοδος της απειλής είναι εντονότερη στους νεότερους ενήλικες -η καρδιαγγειακή νόσος εμφανίζεται νωρίτερα στη ζωή αυτών των ασθενών.

Διαβάστε περισσότερα στο kontasou.com