Όταν η ανασφάλεια γίνεται παγίδα: Πώς μπορεί να οδηγήσει στην κατάθλιψη

Η ανασφάλεια είναι ένα συναίσθημα που όλοι βιώνουμε σε κάποια στιγμή της ζωής μας. Όταν όμως γίνεται μόνιμο μοτίβο σκέψης και επηρεάζει την καθημερινότητα, μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό παράγοντα που συμβάλλει στην εμφάνιση της Κατάθλιψη.

Αναγνωρίζοντας τις ρίζες της ανασφάλειας – Στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας με έμφαση στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία

Αναπόφευκτο μέρος της ζωής είναι το αίσθημα της ανασφάλειας.

 

Κάθε ανθρώπινο ον, όσο κι αν πιστεύει στις ικανότητες, τις δεξιότητες και την εμφάνισή του, θα βιώσει κάποια στιγμή έλλειψη αυτοπεποίθησης, ειδικά όταν ασχολείται με κάτι καινούργιο ή όταν αντιμετωπίζει κάποια ακραία κατάσταση.

Οι περισσότεροι το ξεπερνούν, αλλά όχι όλοι και όχι πάντα.

«Οι ανασφάλειες μερικές φορές γίνονται τόσο ισχυρές που διαταράσσουν ή κλονίζουν τη ζωή και μοιάζουν ανυπέρβλητες», επισημαίνει η Ψυχολόγος κ. Ιωάννα Τζόβολου και εξηγεί:

«Εμποδίζουν τη σύνδεση με τους άλλους, την επίτευξη των στόχων, την ευημερία και την ευεξία. Έχουν επιπτώσεις στη σωματική υγεία, όπως διαταραχές ύπνου αλλά και στην ψυχική, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος και κατάθλιψη.

Η υπερνίκησή τους ωστόσο αποτελεί προϋπόθεση για τη συνέχιση της πορείας μας προς στην ανάπτυξη και την εξέλιξη. Το μόνο που χρειάζεται είναι ο επαναπροσδιορισμός του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος εκλαμβάνει και αντιμετωπίζει την ανασφάλεια».

Από ψυχολογική άποψη η ανασφάλεια χαρακτηρίζεται από έλλειψη εμπιστοσύνης, αβεβαιότητα και ευπάθεια, που οδηγούν σε συναισθηματική δυσφορία και μειωμένη αυτοεκτίμηση.

Οι πηγές των ανασφαλειών είναι πολλές.

Μπορεί να προκληθούν από βιολογικούς παράγοντες ή από εμπειρίες ζωής. Η έλλειψη συναισθηματικής υποστήριξης από την οικογένεια ή συναισθηματικής νοημοσύνης, η εσωστρέφεια, η υπερβολική εξάρτηση από τους άλλους και η έλλειψη ικανοποίησης βασικών αναγκών διαβίωσης είναι μερικές από αυτές.

Μερικές φορές γίνονται χρόνιες, ειδικά όταν προκαλούνται από οικονομικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της φτώχειας και της επισιτιστικής ανασφάλειας, ή από προβλήματα εμπιστοσύνης και σύνδεσης με ανθρώπους.

Τότε γίνονται αιτία παρατεταμένου στρες που οδηγεί πολλές φορές σε αισθήματα απελπισίας, κοινωνικής απομόνωσης και κατάθλιψης, μια διαταραχή που επιφέρει μια βαθύτερη, πιο επίμονη συναισθηματική πτώση απ’ ότι η ανασφάλεια. Όταν όμως η ανασφάλεια “συναντά” την κατάθλιψη, δημιουργείται ένας “βρόχος” που εκτοξεύει τον συναισθηματικό πόνο.

Ποιες είναι, όμως, οι πιο συχνές ανασφάλειες που γίνονται αιτία κατάθλιψης;

Ανασφάλεια διασύνδεσης

Ανεπιθύμητα γεγονότα στα πρώτα χρόνια της ζωής, όπως κακοποίηση ή παραμέληση, κλονίζουν την εμπιστοσύνη και δημιουργούν ένα επίμονο αίσθημα τρωτότητας που συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συνάπτουν κάθε λογής σχέσεις.

Σε αντίθεση με όσους δέχονται αγάπη και φροντίδα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία τους και αισθάνονται σίγουροι για τις σχέσεις με τους γονείς και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον τους, τα συγκεκριμένα άτομα δεν εμπιστεύονται τους άλλους και έχουν αυξημένη ευαισθησία στην εγκατάλειψη. Έτσι ακόμα και σε καταστάσεις άνευ σημασίας αγχώνονται υπερβολικά, απομακρύνονται και καταθλίβονται.

Όταν αυτά δεν αντιμετωπιστούν είναι πιθανόν να υπάρξουν και σωματικές επιπτώσεις, όπως αποδυνάμωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού και άλλα σημαντικά προβλήματα σωματικής υγείας.

Παρότι τα αίτια της δυσκολίας σύναψης στενών σχέσεων έχουν βαθιές ρίζες, με σωστή υποστήριξη τα άτομα αυτά μπορούν να αναπτύξουν ασφαλείς και ικανοποιητικές σχέσεις.

Επισιτιστική Ανασφάλεια

Η οικονομική ανασφάλεια αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για πολλά άτομα και οικογένειες. Η απώλεια της εργασίας και η σημαντική μείωση εισοδήματος με άμεσο ή έμμεσο τρόπο έχει εντείνει τις οικονομικές προκλήσεις, οι οποίες εμποδίζουν πολλές φορές ακόμα και την εκπλήρωση βασικών αναγκών.

Πολυάριθμες μελέτες έχουν εντοπίσει την ισχυρή σύνδεση μεταξύ της οικονομικής ανασφάλειας και των καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Τα οικονομικά βάρη δημιουργούν συναισθήματα αδυναμίας και απελπισίας, τα οποία είναι τυπικά συμπτώματα της διαταραχής.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, τα άτομα κάθε ηλικίας που βιώνουν οικονομικό στρες έχουν περισσότερες από διπλάσιες πιθανότητες να υποφέρουν από κατάθλιψη.

Οι παρεμβάσεις για την πρόληψη της επισιτιστικής-οικονομικής ανασφάλειας μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστική και άμεση μείωση της συχνότητας εμφάνισης συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης. Η δε στήριξη της ψυχικής υγείας, μέσω Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας μπορεί να αλλάξει τον τρόπο σκέψης προκειμένου να τεθούν νέοι τρόποι ανατροπής της κατάστασης, χωρίς τη λήψη φαρμάκων.

Διαβάστε περισσότερα στο kontasou.com