Σαμαράς – Μητσοτάκης II: Η Επιστροφή του… Αντάρτη- της Νίκης Καταφελή

Η Ελλάδα φαίνεται πως μπαίνει ξανά σε περίοδο πολιτικής αναταραχής. Οι τέως πρωθυπουργοί επιστρέφουν στο προσκήνιο, όχι για να θυμίσουν το παρελθόν, αλλά για να το αμφισβητήσουν. Ο Αντώνης Σαμαράς, με μια εκ βαθέων συνέντευξη στον ANT1 και την Ιρένα Αργύρη, γεμάτη συναίσθημα και αιχμές, ανοίγει μέτωπο απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, βάζοντας στο τραπέζι το ερώτημα που πλανάται καιρό: ποια είναι πια η Νέα Δημοκρατία;

Το κίνητρο για τη συνέντευξη ήταν, πρωτίστως, ανθρώπινο. Ο Σαμαράς μίλησε δημόσια για πρώτη φορά μετά τον θάνατο της κόρης του, Λένας, σε μια συγκλονιστική στιγμή προσωπικής εξομολόγησης. «Ευχαρίστησα τον Θεό, έστω και για τα 34 χρόνια που την είχαμε μαζί μας», είπε, συγκινώντας ακόμα και τους πολιτικούς του αντιπάλους. Πίσω όμως από τα λόγια αυτά, διέκρινε κανείς έναν άνθρωπο που έχει βγει από τη δοκιμασία αυτή πιο ώριμος, πιο στοχαστικός, ίσως και πιο αποφασισμένος να μιλήσει πολιτικά, χωρίς φόβο.

Με λόγο αιχμηρό, ο Σαμαράς μίλησε για «αξιακή εκτροπή» και για μια κυβέρνηση που έχει μετατραπεί σε «υβρίδιο Σημιτικού ΠΑΣΟΚ». Δεν έκρυψε τη δυσαρέσκειά του για την κατεύθυνση του κόμματος και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ίδρυσης νέου πολιτικού φορέα. Για πολλούς, ήταν η πρώτη σαφής προειδοποίηση προς τον Μητσοτάκη ότι η σιωπή του δεξιού πυρήνα τελειώνει.

 

Φαίνεται ότι ο Σαμαράς εξακολουθεί να διατηρεί επιρροή στους κόλπους της παράταξης και εκφράζει μία συντηρητική βάση, που αισθάνεται αποξενωμένη από το «τεχνοκρατικό» ύφος της σημερινής ηγεσίας. Οι αναφορές του σε πίστη, πατρίδα και αξίες αγγίζουν εκείνο το κομμάτι της κοινωνίας που νιώθει πως η Ν.Δ. έχει απομακρυνθεί από τις ρίζες της. Αν αποφασίσει να επιστρέψει, ξεκάθαρα πια μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο, καθαρά ιδεολογικό ρεύμα στα δεξιά του κυβερνώντος κόμματος.

 

Η αντίδραση του Μεγάρου Μαξίμου υπήρξε συγκρατημένη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε οποιαδήποτε ευθεία απάντηση, περιοριζόμενος σε μια γραμμή «θεσμικής ψυχραιμίας». Ωστόσο, κυβερνητικές πηγές έσπευσαν να υποβαθμίσουν τη βαρύτητα των δηλώσεων, κάνοντας λόγο για «προσωπικές απόψεις» και «νοσταλγία του παρελθόντος». Η στάση αυτή φανερώνει περισσότερο αμηχανία παρά αυτοπεποίθηση και μια προσπάθεια να αποτραπεί η αναζωπύρωση εσωκομματικών συζητήσεων, που ήδη σιγοκαίνε. Το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός επέλεξε να μην αντεπιτεθεί δείχνει πως αναγνωρίζει ότι οποιαδήποτε όξυνση θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του Σαμαρά, εμφανίζοντάς τον ως εκφραστή μιας παραμελημένης δεξιάς ταυτότητας.

Παράλληλα, στην αντίπερα όχθη, ο Αλέξης Τσίπρας προετοιμάζει τη δική του επιστροφή, με σχέδιο για νέο κόμμα που επιδιώκει να καλύψει το κενό που άφησε ο ΣΥΡΙΖΑ. Δύο πρώην πρωθυπουργοί, από δύο διαφορετικά πολιτικά φάσματα, ανακινούν το ίδιο ερώτημα: μήπως το πολιτικό σύστημα που κυριάρχησε τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια έχει φτάσει στο τέλος του;

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η φαινομενική σταθερότητα της κυβέρνησης Μητσοτάκη αρχίζει να τρίζει. Οι εσωκομματικές εντάσεις στη Ν.Δ. και η κόπωση του εκλογικού σώματος συνθέτουν ένα σκηνικό αβεβαιότητας. Ο Μητσοτάκης βρίσκεται αντιμέτωπος όχι μόνο με την αντιπολίτευση, αλλά και με την ιστορία της ίδιας του της παράταξης.

Το κρίσιμο ζήτημα πλέον δεν είναι αν ο Σαμαράς θα ιδρύσει νέο κόμμα, αλλά τι σημαίνει το γεγονός ότι διαφαίνεται η πρόθεσή του να εισβάλει ξανά στον χώρο της πολιτικής. Εκτός αυτού, όμως, πόσο σταθερή μπορεί να είναι μία εξουσία που χρειάζεται διαρκώς να αποδεικνύει την αυθεντικότητά της; Πόσο «Νέα» είναι μια Νέα Δημοκρατία που παλεύει να ορίσει ξανά τον εαυτό της;

Κάπου, λοιπόν, ανάμεσα στην απώλεια, στη μνήμη και στην πολιτική φιλοδοξία, ο Σαμαράς μοιάζει να επιστρέφει όχι για να εκδικηθεί, αλλά για να υπενθυμίσει ότι η πολιτική, όπως και η ζωή, δεν συγχωρεί τη λήθη. Ίσως αυτή η επιστροφή να μην αφορά μόνο τον ίδιο, αλλά μια ολόκληρη κοινωνία που αναζητά ξανά νόημα και ταυτότητα μέσα σε ένα χαοτικό, πολιτικό τοπίο.