2 Απριλίου, Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου- «Ένα πανεπιστήμιο υπάρχει, το βιβλίο», Ζωρζ Σαρή
Το 1966 η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για την Νεότητα (IBBY) καθιέρωσε την 2 Απριλίου ως την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου. Η ημέρα αυτή συμπίπτει με την ημέρα γενεθλίων του μεγάλου Δανού λογοτέχνη και συγγραφέα παραμυθιών Hans Christian Andersen (2 Απριλίου 1805), με σκοπό να εμπνεύσει στα παιδιά την αγάπη για το διάβασμα, να τονίσουν την αξία της ανάγνωσης και να ενθαρρύνει την συνεργασία για την ανάπτυξη κα την διάδοση της λογοτεχνίας σε παιδιά, νέους και ενήλικες.
Το Ελληνικό Κέντρο Βιβλίου στηρίζει την πρωτοβουλία αυτή από το 1996 και σε συνεργασία με τον Κύκλο του Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου τυπώνει αφίσες και φυλλάδια με το μήνυμα και τα αποστέλλει σε ένα ευρύ δίκτυο σχολείων και σχολικών βιβλιοθηκών, προτρέποντας, παράλληλα, και άλλους φορείς να οργανώνουν εκδηλώσεις, ημερίδες και ομιλίες για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου.
Είναι πλέον γεγονός πως το βιβλίο είναι ένας σημαντικός παράγοντας στη ανάπτυξη του παιδιού. Ο ρόλος του στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του είναι καθοριστικός.
Διανύουμε όμως ένα ψηφιακό αιώνα, όπου η τεχνολογία προχωρά με καλπάζοντας ρυθμούς, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με αυτή από τους πρώτα χρόνια της ζωής τους και μαθαίνουν εύκολα να χειρίζονται συσκευές αφής και ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Το γεγονός αυτό γεννά το ερώτημα, κατά πόσο τα παιδιά πλέον έρχονται σε επαφή με βιβλία, τα αγγίζουν, τα ξεφυλλίζουν, τα μυρίζουν και ωφελούνται από αυτά. Σήμερα το βιβλίο υπάρχει στη ζωή των παιδιών μας αλλά και στη δική μας;
«Αν θέλουμε να φτιάξουμε έναν κόσμο καλύτερο από τον σημερινό, πρέπει να αρχίσουμε από το παιδικό βιβλίο» – Jella Lepman.
Το παιδικό λογοτεχνικό βιβλίο, είναι ένα άρτιο έργο με σωστή γλώσσα η οποία αναπτύσσει το γλωσσικό αισθητήριο του αναγνώστη – ακροατή. Έχει ένα ξεχωριστό ύφος το οποίο απορρέει από τον τρόπο που ο συγγραφέας εκφράζει τις ιδέες του. Μέσα από τις σελίδες του προβάλλονται ανθρωπιστικές αξίες και δίνει πρότυπα υγιούς συμπεριφοράς, διαμέσου του ήθους του. Προβάλει σημαντικά ιδανικά για τον άνθρωπο και ωθεί τους ανήλικους αναγνώστες του να τα υλοποιήσουν, μιμούμενοι τις δράσεις των ηρώων. Γίνεται πηγή ευχαρίστησης, χαράς, ευφορίας και συμφιλιώνει το παιδί με το ωραίο επιτυγχάνοντας αβίαστα την ψυχαγωγία.
Αποτελεί ένα από τα κύρια και πρώτα μέσα που αποσκοπούν στη δημιουργία ολοκληρωμένων ενηλίκων, δηλαδή ανθρώπων που διαθέτουν ευαισθησία, κρίση και τη σημαντική αίσθηση της ελευθερίας. Προσφέρει στο παιδί ψυχαγωγία, αφού το παιδαγωγεί και το διασκεδάζει μεταφέροντάς το σε ένα ανώτερο επίπεδο ζωής. Ανοίγει νέα παράθυρα στο μέσα και έξω κόσμο βοηθώντας το να έρθει σε επαφή με τον άνθρωπο και την ιστορία του, με άγνωστους τόπους και πολιτισμούς. Καλλιεργεί τον στοχασμό και την κριτική ικανότητα παρουσιάζοντας ζητήματα και προβλήματα σύγχρονα αλλά και διαχρονικά.
Στον δυτικό κόσμο, η πρώτη επαφή των παιδιών με τα βιβλία επιδιώκεται πλέον αρκετά νωρίς, συνήθως στη νηπιακή ηλικία. Αυτό μαρτυρά το πλήθος βιβλίων που κυκλοφορεί για
όλες τις ηλικίες καθώς και τα ειδικά προγράμματα με στόχο την όσο το δυνατόν πιο πρώιμη επαφή παιδιών και βιβλίων.
Η προσχολική ηλικία θεωρείται η ιδανική περίοδος για την εισαγωγή του λογοτεχνικού βιβλίου, στη ζωή του παιδιού, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά και απελευθερωτικά για το παιδί. Παράγει ένα πλήθος διανοητικών αλλά και ψυχικών εικόνων, οι οποίες επιτρέπουν στο παιδί να κατακτήσει μέσα από το ξεδίπλωμα του φαντασιακού τις πρώτες εικόνες για τον κόσμο γύρω του και μέσα του, να αντιμετωπίσει τον εαυτό του και τους άλλους. Η παιδική λογοτεχνία είναι απλή και επικεντρώνεται στη δράση. Κινείται στη σφαίρα του φαντασιακού ενώ εγκλείει μέσα της μια διδακτική αθωότητα.
Έρευνες έχουν δείξει ότι τα οφέλη της λογοτεχνικής ανάγνωσης είναι πολλά τόσο για το παιδί όσο και για το γονιό. Καταρχήν βοηθούν στην εξάλειψη των στερεοτύπων αλλά και στη βελτίωση της επικοινωνίας ανάμεσα στο παιδί και τον γονιό. Η δραστηριότητα αυτή δίνει τη δυνατότητα στο γονιό να καταλαβαίνει τα συναισθήματα του παιδιού, τους φόβους και τις επιθυμίες του. Το διάβασμα βοηθά στην ανάπτυξη της γλωσσικής ικανότητας, καθώς η ανάγνωση βιβλίων μαζί με το παιδί, ήδη από την ηλικία των 8 μηνών, συμβάλλει στην ανάπτυξη της γλωσσικής δεξιότητας. Από τη μία, οι ήδη γνωστές λέξεις εντυπώνονται καλύτερα στο παιδί όταν τις ακούει μέσα σε διαφορετικές προτάσεις, και από την άλλη, αναπτύσσεται το λεξιλόγιο. Έχει αποδειχθεί ότι ο γραπτός λόγος περιέχει πολύ πιο πλούσιο λεξιλόγιο από τον προφορικό. Οπότε, γονείς, όσο και αν προσπαθείτε, το βιβλίο θα συνεισφέρει ακόμη περισσότερο στην προσπάθειά σας!
Μια ακόμη ιδιαίτερα βασική λειτουργία των βιβλίων είναι ότι βοηθούν τα παιδιά να ξεπεράσουν τις φοβίες τους. Οι ιστορίες που διαβάζουμε μας βοηθούν στην εξοικείωση, και αργότερα στην εξάλειψη των φόβων μας. Εξάλλου, όσο περισσότερες πληροφορίες έχουμε για κάτι που μας φοβίζει, τόσο μικρότερη επιρροή έχει πάνω μας.
Ανάμεσα στους βασικούς Εκπροσώπους της Παιδικής Λογοτεχνίας στη χώρα μας είναι ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, η Πηνελόπη Δέλτα και ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου. Και οι τρείς αυτοί λογοτέχνες συνδύασαν τον αγώνα τους για την αναβάθμιση της παιδικής λογοτεχνίας με τον αγώνα για την δημοτική γλώσσα..
Η επαφή των παιδιών με το λογοτεχνικό βιβλίο αλλά και η ανάγνωση είναι μια επένδυση χρόνου και χρήματος, ωστόσο κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την αξία της όλα αυτά τα χρόνια καθώς η επίδρασή της στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού θεωρείται πλέον αυτονόητη. Το βιβλίο είτε είναι λογοτεχνικό είτε γνώσεων εντάσσεται στους έμμεσους σκοπούς της αγωγής και αποτελεί το μέγιστο πολιτιστικό αγαθό για τον μικρό αναγνώστη προσφέροντάς του ψυχαγωγία, απόλαυση και διαπαιδαγώγηση.
Πηγές πληροφοριών: bibliophile.gr, mothersblog.gr, in.gr
