Με ενθουσιασμό καταχειροκροτήθηκαν ο μαέστρος και η ορχήστρα του στις sold out συναυλίες τους με το “Δαχτυλίδι χωρίς λόγια” του Richard Wagner στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 14 και 15 Νοεμβρίου, ολοκληρώνοντας την ευρωπαϊκή περιοδεία τους θριαμβευτικά.
Κάθε εμφάνιση του Θεοδώρου Κουρεντζή στη γενέτειρά του θεωρείται – και αναμφισβήτητα είναι από μόνη της – ένα πολιτιστικό γεγονός. Η φρενίτιδα και η ταχύτητα με την οποία γίνονται sold out οι συναυλίες του το πιστοποιούν.
Δεν θα μπορούσε, ωστόσο, να μην είναι γεγονός, απ’ τη στιγμή που η ίδια η προσωπικότητα του μαέστρου (χαρακτηρίστηκε ως ο “ροκ σταρ του πόντιουμ“) και ο τρόπος που προσεγγίζει τη λόγια μουσική και την τέχνη τον κάνουν να έχει φανατικούς λάτρεις και οπαδούς αφενός, αλλά και ορκισμένους εχθρούς αφετέρου. Όπως και να το κάνουμε, όταν μια προσωπικότητα οι μισοί την λατρεύουν και οι άλλοι μισοί λατρεύουν να τη μισούν, αφήνει εκρηκτικό αποτύπωμα.
Η διαδρομή
Ξεκινώντας τη μουσική του παιδεία στην Ελλάδα, συνέχισε τις σπουδές διεύθυνσης ορχήστρας δίπλα στον θρυλικό Muzin στη Ρωσία, ο οποίος χαρακτηριστικά είπε “είχα πολλούς ταλαντούχους μαθητές αλλά μία διάνοια, τον Κουρεντζή”.
Έκανε καριέρα στη Ρωσία και την Ευρώπη, ωστόσο, στην πορεία του ο μαέστρος συνάντησε και εχθρικότητα, όπως και ακυρώσεις εμφανίσεων, όταν δεν αντιτάχθηκε ρητά στην Ρωσία στον πόλεμο με την Ουκρανία. Η στάση του να εντάξει στο πρόγραμμά του έργο Ουκρανού συνθέτη δίπλα σε Ρώσου, στέλνοντας μήνυμα για ενότητα και ανθρωπιά, θεωρήθηκε ανεπαρκής.
Σε αυτό το ηλεκτρισμένο κλίμα, πραγματοποίησε το όνειρό του να φτιάξει το δικό του “ουτοπικό” μέρος μουσικής, με καλλιτέχνες που θα μοιράζονταν το όραμα του και θα μετείχε σε αυτό και το κοινό. Έτσι, γεννήθηκε η Utopia, με μουσικούς απ’ όλον τον κόσμο, η οποία κατάφερε να κερδίσει στήριξη και κοινό και να μοιράζεται, περιοδεύοντας, το μουσικό της σύμπαν, όπως το ονειρεύτηκε ο μαέστρος.
Ο Wagner
Αυτήν την φορά επέλεξε να περιοδεύσει με το «Δαχτυλίδι χωρίς λόγια», μια σύνθεση αποσπασμάτων του Lorin Maazel από το Δαχτυλίδι του Νίμπελουνγκ του Wagner. Ο συνθέτης εμπνεύστηκε το έργο απ’ τον μυθικό ήρωα Ζήγκφρηντ, τον φοβερό πολεμιστή με το τραγικό τέλος.
Το γνωστότερο κομμάτι του έργου μας το έμαθε ο… Μπαγκς Μπάννυ (!) αφού δεν είναι άλλο από τον καλπασμό των πολεμοχαρών Βαλκυριών, με τον Έλμερ Φαντ να μονολογεί εμφατικά “kill the rabbit, kill the rabbit” όταν τον έψαχνε για να τον τουφεκίσει στο περίφημο κινούμενο σχέδιο “What’s Opera, Doc?” (1957). Όποιος, μάλιστα, έχει δει το «Αποκάλυψη τώρα» (1979), του Φράνσις Φορντ Κόπολα, θα έχει στη μνήμη πόσο εντυπωσιακά ανέδειξαν οι Βαλκυρίες τη σκηνή όπου επιτίθενται τα ελικόπτερα.
Σ’ αυτό το πιο γνωστό κομμάτι, με πάθος και χάρη ο μαέστρος και η Utopia έδωσαν ζωή στις γυναικείες θεότητες του πολέμου, που κατέβαιναν απ’ τον Ουρανό για να συνοδεύσουν τους ηρωικά πεσόντες στη Βαλχάλα, ερμηνεύοντας με δυναμική ορμή και αφήνοντας χώρο για στιγμές αιθέριας ευθραυστότητας.
Αλλά και με το επόμενο πιο γνωστό κομμάτι, το θάνατο και το επικήδειο εμβατήριο του Ζήγκφρηντ, προκάλεσαν ρίγη συγκίνησης με τον τρόπο που άγγιξαν και απέδωσαν το τελευταίο αντίο στον επικό ήρωα.
Η Utopia
Είναι αναμφισβήτητο ότι όσο ταλαντούχος και αν είναι ένας μαέστρος ή ο αρχηγός κάθε εγχειρήματος, αυτό θα πάει μόνο μέχρι ενός σημείου αν δεν έχει μια ομάδα να το απογειώσει. Η Utopia απέδειξε για μια ακόμη φορά ότι οι μουσικοί της ως ένα σώμα αλλά και ο καθένας ξεχωριστά είναι εξαιρετικοί και εκείνη τη στιγμή ζουν για τη μουσική. Αυτό πέρασε στον κόσμο και όταν ερμήνευσαν το κομμάτι Arena του Magnus Lindberg, με τον υπέροχο και φλογερό μαέστρο και βιολονίστα της ορχήστρας Giuseppe Mengoli, ως έκπληξη στην αρχή.
Με τον Θεόδωρο Κουρεντζή, ωστόσο, η ατμόσφαιρα γίνεται μυστηριακή και καθηλωτική, καθώς φανερώνεται ότι όλοι μαζί μοιράζονται το ίδιο όραμα και αφήνονται να πλάσει γι’ αυτούς ένα σύμπαν μουσικής, χτίζοντας νότα-νότα μέχρι την κορύφωση, για να ερμηνεύσουν με το είναι τους και να μπουν όλοι, μουσικοί και κοινό σε αυτό το σύμπαν.
Ό,τι και να πιστεύει κανείς για τον Θεόδωρο Κουρεντζή, δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει ότι είναι ένας καλλιτέχνης που η τέχνη του είναι η ζωή του και με αυτήν την δοτικότητα ανεβαίνει στο πόντιουμ, ενώ απ’ αυτό εμπνέονται και οι μουσικοί του. Τελικά και ο κόσμος αυτό νιώθει ότι είναι, όταν καταχειροκροτά στο τέλος:
Είναι ο Θεόδωρος Κουρεντζής και η ορχήστρα του. Είναι η μουσική ουτοπία του. Είναι η Utopia.
