ΑΑΔΕ: Θεαματική συρρίκνωση του κενού ΦΠΑ – Μείωση 61% μέσα σε έξι χρόνια

Σημαντική βελτίωση στην εισπραξιμότητα του ΦΠΑ καταγράφεται στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, με το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» να έχει μειωθεί κατά 61% την τελευταία εξαετία. Η εξέλιξη αποδίδεται σε στοχευμένους ελέγχους, ψηφιακά εργαλεία και εντατικοποίηση των παρεμβάσεων κατά της φοροδιαφυγής, ενισχύοντας τα δημόσια έσοδα και τη φορολογική συμμόρφωση.

Σημαντική πρόοδο, για ακόμα μια χρονιά, πέτυχε η Ελλάδα στη μείωση του κενού ΦΠΑ, όπως αναφέρει σε σημερινή (12.12.2025) ανακοίνωσή της η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Από την έναρξη λειτουργίας της το 2017, η ΑΑΔΕ έχει προχωρήσει σε ένα εκτεταμένο μεταρρυθμιστικό έργο, το οποίο έχει βελτιώσει αισθητά την αποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης.

Συγκεκριμένα:

• Το 2017, το Κενό ΦΠΑ -σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της τότε έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- ανερχόταν στο 29%
• Το 2023, το Κενό ΦΠΑ εκτιμάται στο 11,4%, καταγράφοντας εντυπωσιακή μείωση, που αντικατοπτρίζει τις συνεχείς παρεμβάσεις και αναβαθμίσεις στη διαδικασία είσπραξης και ελέγχου ΦΠΑ.

Παράλληλα, αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω οι εκτιμήσεις των κενών ΦΠΑ για τα έτη 2021 και 2022. Η εντυπωσιακή αυτή εξέλιξη τοποθετεί τη χώρα σε τροχιά σύγκλισης με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, σε μια περίοδο, όπου σε ευρωπαϊκό επίπεδο το κενό ΦΠΑ εμφανίζει σημάδια επιδείνωσης.

Βασικά Ευρήματα της έκθεσης για την Ελλάδα

• Το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα μειώθηκε σε 11,4% το 2023, σημειώνοντας πτώση 61% σε σχέση με το 2017 (29%).
• Η μείωση κατά 17,6 εκατοστιαίες μονάδες, την περίοδο 2017 – 2023, αποτελεί τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, επιβεβαιώνοντας τη σημαντική ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
• Την περίοδο 2022 – 2023, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στα εννέα κράτη μέλη που πέτυχαν περαιτέρω μείωση του κενού ΦΠΑ, επιτυγχάνοντας την 6η μεγαλύτερη ετήσια μείωση (1,1%), τη στιγμή που ο μέσος όρος της ΕΕ αυξήθηκε κατά 1,6%.
• Όσον αφορά το κενό ΦΠΑ που αποδίδεται σε απάτη από εξαφανισμένους εμπόρους, η χώρα μας κατατάσσεται μεταξύ των τεσσάρων κρατών-μελών με το χαμηλότερο αντίστοιχο κενό, σύμφωνα με τη σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η πτωτική τάση του κενού ΦΠΑ στην Ελλάδα συνεχίζεται, με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις για το 2024 να προβλέπουν περαιτέρω μείωσή του στο 9%.
Στο παρακάτω γράφημα αποτυπώνεται η εξέλιξη του κενού ΦΠΑ στην Ελλάδα, καθώς και ο μέσος όρος του κενού ΦΠΑ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γράφημα – Εξέλιξη του κενού ΦΠΑ στην Ελλάδα σε σύγκριση με τον μέσο όρο του κενού ΦΠΑ των κρατών μελών της ΕΕ

Η συνεχής πρόοδος είναι αποτέλεσμα της συστηματικής εφαρμογής των στρατηγικών και επιχειρησιακών σχεδίων της ΑΑΔΕ. Το Στρατηγικό Σχέδιο 2025 – 2029 και το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα 2025 συνεχίζουν και ενισχύουν αυτή την πορεία, δίνοντας έμφαση στην:

• Περαιτέρω ψηφιοποίηση διαδικασιών.
• Αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και προηγμένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων (Data Analytics) για την ανίχνευση φοροδιαφυγής.
• Αύξηση ηλεκτρονικών διασταυρώσεων συναλλαγών.
• Ενίσχυση της οικειοθελούς συμμόρφωσης των φορολογουμένων.

Όπως δήλωσε ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, «Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, πιστή στη δέσμευση της συνεχίζει με συνέπεια και ένταση τις προσπάθειες για περαιτέρω μείωση του Κενού ΦΠΑ, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενίσχυση των δημόσιων εσόδων, στη στήριξη της ελληνικής οικονομίας και στην αποκατάσταση των συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά».