Η ελληνική αγορά ακινήτων δείχνει σημάδια κόπωσης, καθώς τα χρέη προς το Δημόσιο και τα απλήρωτα ενοίκια δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για ιδιοκτήτες και επενδυτές. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, η έλλειψη ρευστότητας και η αυξανόμενη αβεβαιότητα οδηγούν πολλούς ιδιοκτήτες να αποσύρουν ακίνητα από την αγορά ή να καθυστερούν νέες επενδύσεις. Το αποτέλεσμα είναι η επιβράδυνση της αύξησης της προσφοράς διαμερισμάτων, σε μια περίοδο που η ζήτηση για στέγη παραμένει υψηλή.
Μοχλούς τους οποίους θα μπορούσαν να δώσουν, στην πραγματικότητα, αντι – κίνητρα στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων (τόσο νέων, όσο και παλιών) και έτσι στη μείωση των τιμών τους, κόντρα στην όλη στροφή της, κατά τ΄ άλλα, προς την κατεύθυνση αυτή (σ.σ. της αύξησης του οικιστικού αποθέματος) ετοιμάζει η κυβέρνηση.
Ποιοι είναι αυτοί οι μοχλοί, οι οποίοι αν και προορίζονται να ξεκαθαρίσμα του τοπίου των οφειλετών, μπορεί να έχουν αρνητικές επιδράσεις στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων και τη μείωση των τιμών τους; Από τη μια μεριά το Μητρώο Πιστοληπτικής Αξιολόγησης (προς το δημόσιο και ίσως και στους ιδιοκτήτες ακινήτων) και από την άλλη το Μητρώο Πιστώσεων (προς τράπεζες κλπ.).
Το Μητρώο Πιστοληπτικής Ικανότητας θα συγκεντρώνει στοιχεία σε σχέση με τους κακοπληρωτές του Δημοσίου, ενώ ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο να θεσπιστεί και η δυνατότητα καταχώρησης και των κακοπληρωτών – καλοπληρωτών μισθωμάτων (ενοικίων).
Το Μητρώο Πιστώσεων θα συγκεντρώνει στοιχεία σε σχέση με τους κακοπληρωτές, αλλά και τους καλοπληρωτές των τραπεζών και των servicers (κάτι όμως που ήδη «παίζει» μέσω του συστήματος «Τειρεσίας»). Κάθε οφειλέτης με βάση το αν και κατά πόσο είναι καλοπληρωτής ή κακοπληρωτής είτε του δημοσίου, είτε του χρηματοπιστωτικού τομέα κ.λ.π. θα συγκεντρώνει ένα συνολικό σκορ που θα διαμορφώνει το ατομικό πιστοληπτικό προφίλ του…
Με κριτήριο αυτό το προφίλ (δηλαδή από το συνολικό βαθμό «συμμόρφωσης» στις υποχρεώσεις του απέναντι στην εφορία, τα ταμεία, τις τράπεζες, τους servicers και ενδεχομένως τους… σπιτο-νοικοκύρηδες) ο κάθε πολίτης θα έχει περισσότερη, λιγότερη ή … καμία πρόσβαση σε πιστώσεις από τον χρηματοπιστωτικό τομέα ή ενδεχομένως στη μία ή στην άλλη ρύθμιση των χρεών του και μάλιστα, σύμφωνα με τις σκέψεις ορισμένων κύκλων στην κυβέρνηση, όχι μόνο προς τις τράπεζες ή τους servicers αλλά και προς το Δημόσιο (δεδομένου ότι πχ ο ΕΦΚΑ ετοιμάζει τη δική του χαρτογράφηση των οφειλετών του με στόχο τη διαμόρφωση εξατομικευμένων ρυθμίσεων, ενώ ανάλογες διεργασίες εξετάζονται και στην ΑΑΔΕ).
Η κατάκτηση μίας τέτοιας συμμετρικής πληροφόρησης από πλευράς από τη μια μεριά εκείνων που κρατούν στα χέρια τους τη χρηματοδοτική ρευστότητα από πλευράς πίστωσης -δηλαδή των τραπεζών, οι οποίες θα αποκτήσουν γνώση και για τους καλοπληρωτές ή κακοπληρωτές του Δημοσίου – και από την άλλη εκείνων που κρατούν στα χέρια τους την ιδιοκτησία ακινήτων (εφόσον η κυβέρνηση θεσπίσει την καταγραφή στο Μητρώο Πιστοληπτικής Αξιολόγησης των καλοπληρωτών και κακοπληρωτών ενοικίων), θα διαμορφώσει, ουσιαστικά, μία κατάσταση όπου θα έχει πολύ σημαντικές συνέπειες στην ήδη …πονεμένη αγορά ακινήτων:
- Οι τράπεζες δεν θα δίνουν δάνεια στους κακοπληρωτές του Δημοσίου (τους οποίους θα γνωρίζουν σε αντίθεση με το τι ισχύει μέχρι σήμερα) και όχι μόνο στους κακοπληρωτές όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.
Αυτό θα μπορούσε -σύμφωνα με την άποψη αναλυτών με τους οποίους ήλθε σε επαφή το newsit.gr – ενδεχομένως σε περιορισμό των στεγαστικών δανείων τα οποία δίδουν οι ελληνικές τράπεζες, κάτι που επιδρούσε προφανώς αρνητικά στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων…
Αν και η ροή παροχής στεγαστικών δανείων αναμένεται να φτάσει φέτος στα 2,2 δισ. ευρώ, η συνολική εικόνα για την τελευταία 6ετία (2019 – 2025) δεν είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντική.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε η γενική γραμματέας του Υπουργείου Οικονομικών για θέματα ιδιωτικού χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, στο συνέδριο της Prodexpo στις 22 Οκτωβρίου 2025, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από εκθέσεις της Τράπεζας της Ελλάδας, ενώ την περίοδο 2003 – 2009 (δηλαδή προ Μνημονίων) δίδονταν στεγαστικά δάνεια ύψους 11 δισ. ευρώ μηνιαίως κατά μέσο όρο, την περίοδο 2019 – 2025 δίδονταν μόλις 1 δισ. ευρώ.
- Οι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν θα ενοικιάζουν ακίνητα στους κακοπληρωτές ενοικίων, εφόσον θεσπιστεί η δυνατότητα των πρώτων (με άδεια των ενοικιαστών) να βλέπουν οι υποψήφιοι ενοικιαστές τους ήταν ή όχι συνεπείς στο παρελθόν.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει, όπως ελπίζουν στην κυβέρνηση, στο εξής: Ορισμένοι ιδιοκτήτες θα «ανοίξουν» τα «κλειστά» ακίνητα τους καθώς -με την άδεια των υποψήφιων ενοικιαστών- θα μπορούν να δουν το προφίλ συνέπειας τους και εφόσον είναι θετικό, θα τα ενοικιάσουν.
Έτσι θα αυξηθεί η προσφορά των ακινήτων και θα μειωθούν οι τιμές τους. Από την άλλη μεριά, όμως, θα αποκλειστούν ορισμένοι ενοικιαστές, οι οποίοι για λόγους παρελθούσας οικονομικής αδυναμίας, δεν μπόρεσαν να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους απέναντι σε παλιότερους εκμισθωτές.
