Δημόσιο χρέος: Επιστροφή στα προ κρίσης επίπεδα και συζητήσεις για πρόωρη εξόφληση των μνημονιακών δανείων

Η Ελλάδα φαίνεται να επιστρέφει στα επίπεδα δημόσιου χρέους που υπήρχαν πριν την οικονομική κρίση, σηματοδοτώντας μια σημαντική πρόοδο στην οικονομική της σταθερότητα. Παράλληλα, στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται η πιθανότητα πρόωρης εξόφλησης των μνημονιακών δανείων έως το 2031, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και να ενισχύσει την οικονομική ανεξαρτησία της χώρας.

Στα επίπεδα προ κρίσης (σ.σ. του 2009) θα μειωθεί το 2026 το δημόσιο χρέος, όπως έδειξε το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού, και στόχος είναι η αποπληρωμή των δανειών του 1ου μνημονίου μια δεκαετία νωρίτερα από την τελική ημερομηνία ώστε το χρέος να μειωθεί.

Το δημόσιο χρέος θα διαμορφωθεί το επόμενο έτος σε 359 δισ. ευρώ ή 137,6% του ΑΕΠ (μείωση κατά 7,8 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έναντι του 2025), όταν ήταν 147,8% του ΑΕΠ το 2010, που η χώρα έλαβε το πρώτο πακέτο διάσωσης. Μια εξέλιξη, η οποία οφείλεται και στο γεγονός ότι τον Δεκέμβριο αναμένεται να υλοποιηθεί νέα πρόωρη αποπληρωμή των ευρωπαϊκών δανείων του GLF, τα οποία έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο, με την αναλογική αποπληρωμή δανείων που λήγουν κατά τα έτη 2033 – 2041, συνολικού ύψους 5,29 δισ. ευρώ.

Έχουν προηγηθεί οι αποπληρωμές δανείων ύψους 7,935 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2024, άλλων 5,29 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2023 και 2,645 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2022. Πρόκειται για δάνεια του πρώτου μνημονίου, τα οποία συνιστούν το μεγαλύτερο βάρος στο χαρτοφυλάκιο του χρέους.

Τώρα, κύριος στόχος είναι η αποπληρωμή των εν λόγω διμερών δανείων μία δεκαετία νωρίτερα από την τελική ημερομηνία λήξης τους, το αργότερο έως το 2031, ούτως ώστε το δημόσιο χρέος να μειωθεί τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιζητεί να αξιοποιήσει την τρέχουσα δημοσιονομική σταθερότητα και τις ευνοϊκές συνθήκες στις αγορές. Και να στείλει σήμα ότι η χώρα δεν επιδιώκει απλώς να καλύψει τις υποχρεώσεις της, αλλά να ανακτήσει πλήρη αυτονομία και αξιοπιστία, δημιουργώντας προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος δανεισμού στο μέλλον.

Όπως αναφέρουν αξιωματούχοι του υπουργείου, η πρόωρη αποπληρωμή έχει πολλαπλά οφέλη:

• Μείωση του κόστους των τόκων και περιορισμό της δαπάνης εξυπηρέτησης του χρέους.
• Ενίσχυση της αξιοπιστίας, καθώς οι αγορές και οι οίκοι αξιολόγησης θα λάβουν το μήνυμα ότι η χώρα διαχειρίζεται ενεργητικά το χρέος της και όχι απλώς μέσω επιμηκύνσεων.
• Περιορισμός κινδύνων αναχρηματοδότησης και μείωση της έκθεσης σε πιθανές μελλοντικές αναταράξεις διεθνώς.
• Δημιουργία δημοσιονομικού χώρου, λόγω της μείωσης των δαπανών για τόκους.

Τέλος, με βάση το σχέδιο του υπουργείου, η προοπτική είναι να υποχωρήσει το δημόσιο χρέος κάτω από το 100% του ΑΕΠ έως το 2035. Με τις προβλέψεις του ΔΝΤ να συγκλίνουν ότι το 2030 η Ελλάδα θα έχει χρέος στο 125% του ΑΕΠ- χαμηλότερο ποσοστό από την Ιταλία- γεγονός το οποίο, όπως επισημαίνουν οι παράγοντες του υπουργείου, αποτυπώνει την πρόοδο στην εξυγίανση των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας.