Οι γιορτές φέρνουν χαρά, οικογενειακά τραπέζια και… θερμίδες που ξεπερνούν κάθε λογικό όριο. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, ένας μέσος Έλληνας καταναλώνει έως και 6.000 θερμίδες μέσα στην ημέρα των Χριστουγέννων, πολλαπλάσιες από τις συνηθισμένες ημερήσιες ανάγκες. Τα νούμερα προκαλούν έκπληξη, αλλά αποκαλύπτουν την πραγματικότητα πίσω από τα γιορτινά τραπέζια: υπερβολική κατανάλωση φαγητού, γλυκών και ποτών που αφήνει αισθητό αποτύπωμα στο σώμα, χωρίς να στερεί την απόλαυση της γιορτής.
Με τον μέσο ενήλικα να καταναλώνει περίπου 6.000 θερμίδες μόνο την ημέρα των Χριστουγέννων οι ειδικοί βάλθηκαν να υπολογίσουν πόσο βάρος παίρνουμε πραγματικά στις γιορτές
Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι αποτελεί, για πολλούς, μια γιορτινή ιεροτελεστία, η οποία όμως δεν έρχεται χωρίς συνέπειες: Τα εδέσματα είναι πλούσια, συνήθως ανθυγιεινά, γι’ αυτό και η πρόσληψη βάρους είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Οι περισσότεροι «τρέμουν» στην ιδέα να αντιμετωπίσουν τη ζυγαριά τους μετά την περίοδο των γιορτών.
Τι λέει, όμως, η επιστήμη; Πόσο παχαίνουμε πραγματικά τα Χριστούγεννα;
Έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και σύντομες περίοδοι υπερκατανάλωσης τροφής μπορούν να προκαλέσουν μικρές, αλλά μετρήσιμες αλλαγές στο σώμα. Μελέτες που εξέτασαν τη μέτρια αύξηση βάρους σε διάστημα μόλις μερικών εβδομάδων διαπίστωσαν πιθανές επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία, το ανοσοποιητικό σύστημα και την ισορροπία στο εντερικό μικροβίωμα.
Με τον μέσο ενήλικα να καταναλώνει περίπου 6.000 θερμίδες μόνο την ημέρα των Χριστουγέννων -περισσότερο δηλαδή από το διπλάσιο της συνιστώμενης ποσότητας για τους άνδρες και σχεδόν το τριπλάσιο για τις γυναίκες- δεν είναι έκπληξη το γεγονός ότι η εορταστική περίοδος προκαλεί διατροφικό άγχος. Ωστόσο, εκπληκτικά λίγες αξιόπιστες μελέτες έχουν μετρήσει πόσο αυξάνεται πραγματικά το βάρος – και τα αποτελέσματα προκαλούν ανακούφιση.
Προσωρινή η αύξηση στη ζυγαριά
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η απόλαυση για λίγες ημέρες είναι απίθανο να προκαλέσει σημαντική ή μόνιμη αύξηση βάρους. Μεγάλο μέρος της άμεσης αύξησης που παρατηρείται στη ζυγαριά προέρχεται από την κατακράτηση υγρών, τους επιπλέον υδατάνθρακες που αποθηκεύονται στους μυς και την παρουσία περισσότερης τροφής στο πεπτικό σύστημα — όχι από μια ξαφνική αύξηση του σωματικού λίπους. Μόλις οι άνθρωποι επανέλθουν στις κανονικές συνήθειες διατροφής και άσκησής τους, αυτό το προσωρινό βάρος συνήθως μειώνεται άμεσα.
Σύμφωνα με τον δρ. Duane Mellor, διαιτολόγο με έδρα το Leicestershire, οι κοινές πεποιθήσεις σχετικά με την πρόσληψη θερμίδων και την αύξηση βάρους στις γιορτές δεν αντανακλούν την πραγματικότητα. «Οι έρευνες δείχνουν πλέον ότι αυτό δεν ισχύει απαραίτητα για όλους», λέει.
Η επιρρέπεια ενός ατόμου στην πρόσληψη βάρους εξαρτάται από παράγοντες, όπως το φύλο, το μέγεθος του σώματος, η μυϊκή μάζα, η ηλικία, η γενετική και τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας. Οι γυναίκες, για παράδειγμα, παίρνουν πιο εύκολα βάρος από τους άνδρες, λόγω των διαφορών στη σύνθεση του σώματος και στα πρότυπα αποθήκευσης λίπους. Έτσι, δύο άτομα που τρώνε ακριβώς το ίδιο γιορτινό γεύμα μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικά αποτελέσματα.
Πόσο βάρος παίρνουν πραγματικά οι άνθρωποι τα Χριστούγεννα;
Τα επιστημονικά ευρήματα είναι πιο μετριοπαθή από τις κοινές πεποιθήσεις:
- Μια αμερικανική μελέτη του 2009 που παρακολούθησε 195 συμμετέχοντες κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων διαπίστωσε μέση αύξηση βάρους 0,37 κιλών σε διάστημα 6-8 εβδομάδων.
- Μια παρόμοια μελέτη στη Σουηδία ανέφερε αύξηση 0,4 κιλών σε μη παχύσαρκους ενήλικες σε διάστημα μόλις 2-3 εβδομάδων διακοπών. Τα αποτελέσματα διέφεραν σημαντικά στα παχύσαρκα άτομα, που παρουσίασαν ένα ευρύ φάσμα, από απώλεια βάρους έως αύξηση που ξεπερνούσε τα 6,1 κιλά.
- Μια βρετανική μελέτη του 2020 στο PLOS One παρακολούθησε περισσότερους από 3.500 ενήλικες από τα τέλη Νοεμβρίου έως τον Ιανουάριο και διαπίστωσε μέση αύξηση βάρους 1,35%, ή περίπου 1,2 κιλά. Το βάρος των συμμετεχόντων άρχισε να μειώνεται ξανά μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου, υποδηλώνοντας ότι μεγάλο μέρος της αύξησης βάρους που παρατηρείται κατά τις γιορτές είναι προσωρινό και όχι μόνιμο.
- Άλλες μελέτες έχουν διαπιστώσει μικρές αυξήσεις στο σωματικό λίπος, χωρίς σημαντικές αλλαγές στο συνολικό βάρος, ενώ ορισμένες δεν έχουν εντοπίσει καμία μετρήσιμη αλλαγή.
Διαβάστε περισσότερα στο kontasou.com
