Η ζημιά που θα κάνει η κλιματική αλλαγή στην παγκόσμια οικονομία είναι πάρα πολύ πιθανό να έχει υποτιμηθεί σε τεράστιο βαθμό, σύμφωνα με νέα έρευνα επιστημόνων γύρω από την έκταση που λαμβάνουν σε ολόκληρη την υφήλιο τα ακραία και διαρκώς επιδεινούμενα καιρικά φαινόμενα, καθώς και τις συνέπειες αυτών.
Μέχρι σήμερα, οι προβλέψεις για το πώς η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει το παγκόσμιο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) υποδήλωναν σε γενικές γραμμές ήπια έως μέτρια ζημιά. Αυτό οδήγησε εν μέρει στο να μην αντιμετωπιστεί ως επείγον ζήτημα από τις εθνικές κυβερνήσεις όσον αφορά στη μείωση των εκπομπών αερίων που μεταβάλλουν επί τω χείρω το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Θα επηρεάσουν τη ζωή των ανθρώπων σε κάθε γωνιά της Γης
Ωστόσο, τα σχετικά μοντέλα συχνά περιέχουν ένα θεμελιώδη ελάττωμα: υποθέτουν ότι η εθνική οικονομία μιας χώρας επηρεάζεται μόνο από τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν σε αυτήν. Οποιεσδήποτε επιπτώσεις από καιρικά φαινόμενα που εκδηλώνονται έξω από αυτήν, όπως ο τρόπος με τον οποίο πλημμύρες σε μια χώρα επηρεάζουν την προσφορά τροφίμων σε μια άλλη, δεν ενσωματώνονται στα εν λόγω μοντέλα.
Η νέα έρευνα προσπάθησε να το διορθώσει αυτό. Δηλαδή, οι συγκεκριμένοι επιστήμονες συμπεριέλαβαν στα μοντέλα τους τις παγκόσμιες επιπτώσεις των ακραίων καιρικών συνθηκών και τότε φάνηκε ότι η εκτιμώμενη ζημιά στο παγκόσμιο ΑΕΠ θα είναι πάρα πολύ χειρότερη απ’ ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως – θα επηρεάσουν τη ζωή των ανθρώπων σε κάθε γωνιά της Γης.
Καιρικά σοκ παντού, ταυτόχρονα
Η υπερθέρμανση του πλανήτη επηρεάζει τις οικονομίες με πολλούς τρόπους.
Ο πιο προφανής είναι η ζημιά που γίνεται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι ξηρασίες μπορούν να προκαλέσουν κακή συγκομιδή, ενώ οι καταιγίδες και οι πλημμύρες μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένες καταστροφές και να διαταράξουν την προσφορά αγαθών. Η έρευνα έδειξε επίσης ότι οι καύσωνες, που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή, έχουν συμβάλει στην διόγκωση του πληθωρισμού των τροφίμων.
Η υψηλή θερμοκρασία κάνει επίσης τους εργαζόμενους λιγότερο παραγωγικούς. Επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία και τη μετάδοση ασθενειών και μπορεί να προκαλέσει μαζική μετανάστευση και ένοπλες συγκρούσεις.
Οι περισσότερες από τις προηγούμενες έρευνες προέβλεπαν ότι ακόμη και η ακραία αύξηση της θερμοκρασίας κατά 4 °C θα είχε μόνο ήπιες αρνητικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία μέχρι το τέλος του αιώνα – μεταξύ 7% και 23%.
Η μελλοντική κλιματική αλλαγή θα αυξήσει τον κίνδυνο καιρικών σοκ
Αυτή η μοντελοποίηση βασίζεται συνήθως στις επιπτώσεις των καιρικών σοκ που υπέστημεν στο παρελθόν. Ωστόσο, αυτοί οι κραδασμοί συνήθως περιορίζονται σε τοπική ή περιφερειακή κλίμακα και εξισορροπούνται από τις συνθήκες που επικρατούν αλλού.
Για παράδειγμα, στο παρελθόν, η Νότια Αμερική μπορεί να είχε ξηρασία, αλλά άλλα μέρη του πλανήτη είχαν καλές βροχοπτώσεις. Έτσι, η Νότια Αμερική θα μπορούσε να βασιστεί στις εισαγωγές γεωργικών προϊόντων από άλλες χώρες για να καλύψει τις εγχώριες ελλείψεις και να αποτρέψει τις αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων.
Ωστόσο, η μελλοντική κλιματική αλλαγή θα αυξήσει τον κίνδυνο καιρικών σοκ που συμβαίνουν ταυτόχρονα σε όλες τις χώρες και πιο επίμονα με την πάροδο του χρόνου. Αυτό θα διαταράξει τα δίκτυα παραγωγής και παράδοσης αγαθών, θα θέσει σε κίνδυνο το εμπόριο και θα περιορίσει τον βαθμό στον οποίο οι χώρες μπορούν να βοηθήσουν η μία την άλλη.
Το διεθνές εμπόριο είναι θεμελιώδες για την παγκόσμια οικονομική παραγωγή. Έτσι, η έρευνά μας εξέτασε πώς η μελλοντική οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας θα επηρεαζόταν από τις καιρικές συνθήκες οπουδήποτε αλλού στον πλανήτη.
Τι εντοπίστηκε
Ένα πράγμα έγινε αμέσως ξεκάθαρο: μια ζεστή χρονιά σε ολόκληρο τον πλανήτη προκαλεί χαμηλότερη παγκόσμια ανάπτυξη.
Οι ειδικοί διόρθωσαν τρία κορυφαία μοντέλα ούτως ώστε να λάβουν υπ’ όψιν τις επιπτώσεις του παγκόσμιου καιρού στις εθνικές οικονομίες και, στη συνέχεια, υπολόγισαν τον μέσο όρο των αποτελεσμάτων τους. Η ανάλυσή τους επικεντρώθηκε στο παγκόσμιο κατά κεφαλήν ΑΕΠ – με άλλα λόγια, το παγκόσμιο οικονομικό προϊόν διαιρούμενο με τον πληθυσμό του.
Κατέληξαν στην εκτίμηση ότι εάν η θερμοκρασία της Γης αυξηθεί κατά περισσότερο από 3 °C μέχρι το τέλος του αιώνα, τότε η ζημιά στην παγκόσμια οικονομία θα εκτιναχθεί από έναν μέσο όρο 11% (σύμφωνα με προηγούμενες υποθέσεις μοντελοποίησης) σε 40% (σύμφωνα με τις υποθέσεις της δική τους μοντελοποίησης). Αυτό το επίπεδο ζημιών θα μπορούσε να καταστρέψει τα μέσα διαβίωσης σε τεράστια τμήματα του πλανήτη.
Τα προηγούμενα μοντέλα υποστήριζαν ότι οι οικονομίες σε ψυχρά μέρη του πλανήτη, όπως η Ρωσία και η Βόρεια Ευρώπη, θα επωφεληθούν από τις υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες. Ωστόσο, οι επιστήμονες αυτής της νέας μελέτης διαπίστωσαν ότι ο αντίκτυπος στην παγκόσμια οικονομία θα είναι τόσο μεγάλος, που όλες οι χώρες θα επηρεαστούν με πάρα πολύ αρνητικό τρόπο.
Κόστος vs οφέλη
Η μείωση των εκπομπών οδηγεί σε βραχυπρόθεσμο οικονομικό κόστος. Αυτά πρέπει να εξισορροπηθούν με τα μακροπρόθεσμα οφέλη της αποφυγής της επικίνδυνης κλιματικής αλλαγής.
Πρόσφατα οικονομικά μοντέλα πρότειναν ότι αυτή η ισορροπία θα επιτευχθεί με τη μείωση των εκπομπών με ρυθμό που αρχικά θα σταθεροποιήσει την ηυξημένη θερμοκρασία στους 2,7 °C (η Συμφωνία του Παρισιού στοχεύει μακροπρόθεσμα στη σταθεροποίηση της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας σε επίπεδα κάτω των 2 βαθμών Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, προωθώντας τη σταθεροποίηση της ανόδου κάτω του 1,5 βαθμού, καθώς αυτό θα μειώσει σημαντικά τους κινδύνους και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής).
Αυτό είναι κοντά στη σημερινή τροχιά της υπερθέρμανσης της Γης. Αλλά είναι πολύ υψηλότερο από τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού και τα όρια υπερθέρμανσης του πλανήτη που έχουν θέσει οι επιστήμονες του κλίματος. Βασίζεται επίσης στις λανθασμένες υποθέσεις που συζητήθηκαν παραπάνω.
Σύμφωνα με τη νέα έρευνα, το βέλτιστο μέγεθος υπερθέρμανσης του πλανήτη, εξισορροπώντας το βραχυπρόθεσμο κόστος με τα μακροπρόθεσμα οφέλη, είναι 1,7 °C – αριθμός που συνάδει σε γενικές γραμμές με τον πιο φιλόδοξο στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού.
Αλλαγή πορείας
Η νέα έρευνα δείχνει ότι οι προηγούμενες προβλέψεις για το πώς μια τέτοια αύξηση της θερμοκρασίας θα επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία ήταν υπερβολικά αισιόδοξες. Συμπληρώνει άλλα πρόσφατα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι οι οικονομικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχουν υποτιμηθεί σε τεράστιο βαθμό.
Οι επιστήμονες αυτής της μελέτης επισημαίνουν ότι η τρέχουσα τροχιά των εκπομπών θέτει σαφέστατα σε κίνδυνο τόσο το δικό μας μέλλον όσο και των παιδιών μας πάνω στη Γη. Όσον αφορά στην ανθρωπότητα, όσο πιο γρήγορα αντιληφθεί το μέγεθος των καταστροφών που της επιφυλάσσει η μεγάλη κλιματική αλλαγή που υφίσταται ο πλανήτης, τόσο πιο γρήγορα μπορέσει να αλλάξει πορεία για να την αποφύγει, καταλήγουν οι ειδικοί.
