Νέο εργασιακό και 13ωρο: Τι αλλάζει και τι παραμένει για τους μισθωτούς – 15 σημεία κλειδιά

Εφόσον ψηφιστεί το νέο εργασιακό νομοσχέδιο που προωθεί η υπουργός Εργασίας Κεραμέως, θα θεσπίζεται η δυνατότητα εργασίας έως και 13 ώρες ημερησίως, με τον περιορισμό όμως να μην ξεπερνά τις 40 ώρες συνολικά την εβδομάδα. Η ρύθμιση αυτή προκαλεί συζητήσεις, καθώς επιδιώκει να προσφέρει ευελιξία στις επιχειρήσεις, ενώ ταυτόχρονα θέτει όρια για την προστασία των εργαζομένων.

Ένα νέο τοπίο διαμορφώνεται στις ατομικές συμβάσεις εργασίας με την προτεινόμενη στο νέο εργασιακό νομοσχέδιο της υπουργού Εργασίας, Νίκης Κεραμέως, δυνατότητα απασχόλησης σε ένα εργοδότη έως και 13 ημέρες ημερησίως και εβδομαδιαίας διευθέτησης της εργασίας.

Υπενθυμίζεται πως η δυνατότητα αυτή υπάρχει έως τώρα μόνο για όσους απασχολούνται σε 2 εργοδότες. Έτσι εφόσον ψηφιστεί το εργασιακό νομοσχέδιο Κεραμέως, θα προβλέπει τη δυνατότητα εργασίας έως 13 ώρες, πλην όμως όχι πάνω από 40 ώρες την εβδομάδα και εφόσον υπάρχει συναίνεση του εργαζομένου (με παράλληλη ρήτρα μη απόλυσης του αν αυτός αρνηθεί).

Η αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο ξεκαθαρίζει σημαντικά το τι αλλάζει και τι δεν αλλάζει με τις ώρες απασχόλησης ενός εργαζομένου σε ένα εργοδότη:

1. Η δυνατότητα απασχόλησης που υφίσταται σήμερα, σε δύο ή περισσότερους εργοδότες, υπό προϋποθέσεις, έως 13 ώρες ημερησίως, επεκτείνεται και σε εργαζόμενους που απασχολούνται σε έναν εργοδότη, υπό τον όρο ότι τηρούνται τα όρια ανάπαυσης και μέγιστου ορίου εβδομαδιαίων ωρών εργασίας καθώς και η καταβολή των νόμιμων προσαυξήσεων από υπερωρίες.

2. Η παράλληλη απασχόληση του εργαζόμενου επιτρέπεται με την επιφύλαξη των διατάξεων περί του χρόνου εργασίας και ανάπαυσης των εργαζομένων.

3. Δεδομένου ότι για κάθε περίοδο 24 ωρών, η ελάχιστη ανάπαυση δεν μπορεί να είναι κατώτερη από 11 συνεχείς ώρες, προκύπτει ότι επιτρέπεται ο εργαζόμενος να απασχολείται σε περισσότερους εργοδότες έως 13 ώρες ημερησίως.

4. Με την προτεινόμενη ρύθμιση δίνεται η δυνατότητα να απασχοληθεί ο εργαζόμενος στον ίδιο εργοδότη μέχρι 13 ώρες, λαμβάνοντας μάλιστα για την απασχόληση κατά τη 13η ώρα την προσαυξημένη αμοιβή της υπερωρίας (40%).

5. Κατ’ αποτέλεσμα, δίνεται η δυνατότητα κατανομής των ετήσιων επιτρεπόμενων ωρών υπερωρίας από 3 σε έως και 4 ημερησίως, χωρίς να μεταβάλλεται το ετήσιο όριο των 150 υπερωριών.

6. Δεδομένου ότι οι 11 ώρες ημερήσιας συνεχούς ανάπαυσης θα πρέπει απαραιτήτως να τηρούνται, προκύπτει ότι, η δυνατότητα απασχόλησης για 4η ημερήσια υπερωριακή ώρα απασχόλησης δεν ισχύει σε περίπτωση που η εργασία παρουσιάζει διακοπές (π.χ. διάλειμμα εκτός ωραρίου).

7. Οι προϋποθέσεις για τη νόμιμη πραγματοποίηση υπερωρίας παραμένουν αμετάβλητες (συναίνεση του εργαζομένου, καταβολή προσαυξημένης αμοιβής, δήλωση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, τήρηση των χρονικών ορίων ανάπαυσης και μέγιστου ορίου εβδομαδιαίων ωρών εργασίας).

8. Παράλληλα, προβλέπεται ειδικώς το δικαίωμα του εργαζόμενου να αρνηθεί την παροχή της υπερωριακής αυτής εργασίας.

9. Αυτή η άρνηση του εργαζομένου να παράσχει την επιπλέον εργασία δεν συνιστά λόγο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του, ούτε μπορεί να οδηγήσει σε οποιαδήποτε βλαπτική μεταβολή ή δυσμενή διάκριση σε βάρος του εργαζομένου από τον εργοδότη.

10. Επιτρέπεται να συμφωνείται περίοδος αναφοράς διάρκειας 1 εβδομάδας (αλλά όχι μικρότερη), δηλαδή η ισοστάθμιση των πρόσθετων ωρών εργασίας 1 ή περισσότερων ημερών (πάντοτε έως 2 ώρες ημερησίως κατά μέγιστο) με ανάλογα μειωμένες ώρες εργασίας άλλης ή άλλων ημερών της ίδιας εβδομάδας και ρυθμίζεται η δυνατότητα ισοστάθμισης των αυξημένων ωρών εργασίας, όχι μόνο με ανάλογα μειωμένες ώρες ή ημέρες ανάπαυσης, αλλά και με πρόσθετες ημέρες κανονικής άδειας μετ’ αποδοχών.

11. Επιτρέπεται να συμφωνείται η εφαρμογή συστήματος 4ήμερης εβδομαδιαίας και 10ωρης ημερήσιας εργασίας και γενικώς συστήματος διευθέτησης, που θα ισχύει καθ’ όλο το έτος

12. Διασφαλίζεται ότι το σύστημα διευθέτησης θα συμφωνείται μεταξύ εργοδότη και εκπροσώπων εργαζομένων ή, ελλείψει τέτοιων, με εργαζομένους, και δεν επιτρέπεται να επιβληθεί μονομερώς. Συγκεκριμένα, προβλέπεται, προς μεγαλύτερη προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, ότι δεν αρκεί η έλλειψη συνδικαλιστικής οργάνωσης, αλλά πρέπει να μην υπάρχει ούτε συμβούλιο εργαζομένων, ούτε ένωση προσώπων, ή να μην έχει επιτευχθεί σχετική συμφωνία όπως ήδη ισχύει, προκειμένου το σύστημα διευθέτησης να μπορεί να συμφωνηθεί με ατομική συμφωνία εργοδότη – εργαζομένου.

13. Μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς, τα μέρη είναι ελεύθερα να συμφωνήσουν, εφόσον το επιθυμούν, εκ νέου το ίδιο ή διαφορετικό σύστημα διευθέτησης.

14. Επισημαίνεται ότι με την προτεινόμενη ρύθμιση διατηρούνται πλήρως οι προστατευτικές διατάξεις που ισχύουν κατά τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας, το ανώτατο όριο των δέκα ωρών εργασίας, η τήρηση των διατάξεων για την υποχρεωτική ημερήσια και εβδομαδιαία ανάπαυση, η προϋπόθεση έγγραφης συμφωνίας, η ρητή απαγόρευση απόλυσης εργαζομένου λόγω μη συναίνεσης στη διευθέτηση και η αποζημίωση του εργαζόμενου για τις υπερβάλλουσες ώρες εργασίας σε περίπτωση που λυθεί η σχέση εργασίας πριν από την ολοκλήρωση της διευθέτησης.

15. Προστίθεται στις περιπτώσεις άκυρης καταγγελίας, η καταγγελία που ασκείται από τον εργοδότη, σε περίπτωση άρνησης από τον εργαζόμενο να παρέχει υπερωριακή απασχόληση, ενισχύοντας το υφιστάμενο προστατευτικό πλαίσιο του εργαζόμενου από την απόλυση. Η προτεινόμενη ρύθμιση προστατεύει τον εργαζόμενο, όταν αρνείται να παράσχει υπερωριακή απασχόληση που του ζητείται από τον εργοδότη.