Η ανακοίνωση του Κυριάκου Πιερρακάκη και της Σταυρούλας Καμπουρίδου για επέκταση της χρήσης του IRIS σε όλες τις επιχειρήσεις, δεν έπεσε από τον ουρανό, καθώς η κυβέρνηση είναι γνωστό πως ποντάρει πολλά στο σύστημα άμεσων πληρωμών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Μάλιστα, η κοινή προαναγγελία του υπουργού Οικονομικών και της διευθύνουσας συμβούλου της ΔΙΑΣ για υποχρεωτική χρήση του IRIS από τις επιχειρήσεις από 1η Νοεμβρίου, είναι διάταξη που περιείχε το νομοσχέδιο για την Κεφαλαιαγορά το οποίο υπερψηφίστηκε προ μηνός. Το αναμενόμενο όφελος είναι διπλό: και η μεγαλύτερη διευκόλυνση των πολιτών που θα προσθέσουν άλλο ένα τρόπο πληρωμής σε επιχειρήσεις, με μηδενικές προμήθειες, χωρίς να εισπράττουν την άρνηση από πλευράς επιχειρηματία, αλλά και μεγαλύτερη καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, καθώς περιορίζονται δραστικά οι ευκαιρίες των επαγγελματιών να κρύβουν τα έσοδα τους.
Έτσι, βάσει του νέου καθεστώτος, οι επιχειρήσεις θα πρέπει:
- Υποχρεωτικά να θέσουν σε χρήση επαγγελματικό λογαριασμό, ο οποίος θα συνδεθεί με το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS.
- Υποχρεωτικά, επίσης, όλοι οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποδέχονται πληρωμές από τους πελάτες τους μέσω IRIS, αρχής γενομένης από 1η Νοεμβρίου.
- Ο απαιτούμενος έλεγχος των λογαριασμών των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών θα γίνεται με διασταύρωση στοιχείων από το Μητρώο της ΑΑΔΕ, τους Παρόχους Υπηρεσιών Πληρωμών και την ΔΙΑΣ.
Φυσικά, οι παραβάτες θα υποστούν και τις προβλεπόμενες συνέπειες που αφορούν σε πρόστιμα και άλλες ποινές για φοροδιαφυγή.
Το θετικό για τους επιχειρηματίες, είναι πως αρκεί μια απλή αναβάθμιση του λογισμικού του POS μέσω του οποίου θα συνδέεται και το IRIS, χωρίς να απαιτείται ολοκληρωτική αντικατάστασή του. Από την πλευρά του ο πελάτης θα πρέπει να δηλώνει εάν θα πληρώσει με κάρτα ή με IRIS, προκειμένου να επιλεχθεί η σχετική ρύθμιση στο POS.
Υπενθυμίζεται πως σήμερα όλοι οι πολίτες μπορούν να ενεργοποιήσουν το IRIS στην εφαρμογή για κινητά της τράπεζας τους (mobile banking) για να διενεργούν άμεσες μεταφορές χρημάτων με άλλους πολίτες έως 500 ευρώ την ημέρα χωρίς τραπεζικές προμήθειες.
Έως σήμερα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι υποχρεωτικά δέχονται άμεσες πληρωμές από πελάτες τους, ενώ τώρα προστίθεται το σύνολο των επιχειρήσεων.
Και αυτό διότι το IRIS, μαζί με τη μεταρρύθμιση των POS, αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής της κυβέρνησης για την πάταξη της φοροδιαφυγής, από την οποία το Δημόσιο φιλοδοξεί έως το 2027 να εισπράττει έως 2,5 δισ. ευρώ επιπλέον ετησίως.
Με «όπλο» τις παραπάνω προσπάθειες, μεταξύ άλλων ψηφιακών εργαλείων, η Ελλάδα έχει καταφέρει να μειώσει το κενό ΦΠΑ από 29% το 2017 σε 13,7% σήμερα, με στόχο τη μείωσή του στο 5% έως το 2029, ποσοστό που αντιστοιχεί στον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ.
Το οικονομικό επιτελείο «ποντάρει» πολλά στις ηλεκτρονικές πληρωμές, προκειμένου να μην «κρύβεται» τζίρος και να χάνει το Δημόσιο έσοδα. Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, κάθε 10 ευρώ αύξησης των ηλεκτρονικών πληρωμών εκτιμάται ότι αφορά κατά μέσο όρο σε 0,67 ευρώ αδήλωτων εσόδων ΦΠΑ.
Η μεταρρύθμιση με τα POS αύξησε τις περσινές ηλεκτρονικές πληρωμές κατά 7,5 δισ. ευρώ. Μόνο το 2024, όταν και ολοκληρώθηκε η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και το myData, ο ΦΠΑ που βεβαιώθηκε αυξήθηκε κατά 2,66 δισ. ευρώ, εξαιτίας της αύξησης των ψηφιακών συναλλαγών, αριθμοί τους οποίους το ΥΠΟΙΚ φιλοδοξεί να ξεπεράσει με την επέκταση του IRIS.
