Σε μία από τις πιο προσωπικές εξομολογήσεις του προχώρησε ο Σταμάτης Φασουλής, μιλώντας ανοιχτά για τις σκοτεινές περιόδους που βίωσε, αλλά και για τη δύναμη που άντλησε από το θέατρο, το οποίο, όπως τόνισε, δεν σκέφτηκε ποτέ να εγκαταλείψει.
Για το θέατρο και το νέο έργο που γράφει μίλησε ο Σταμάτης Φασουλής σε συνέντευξη που παραχώρησε στο ΒΗΜΑgazino. Αναφέρθηκε στη μακρόχρονη παρουσία του στο χώρο και επιχείρησε να κάνει ένα σύντομο απολογισμό. Δήλωσε «γεμάτος» από τα όσα κατάφερε, τόνισε πως δεν συνάντησε σημαντικά εμπόδια στην πορεία του και χρησιμοποίησε λέξεις και φράσεις που αποτύπωναν την αγάπη για τη δουλειά του.
Ο Σταμάτης Φασουλής ξεκαθάρισε πως ποτέ δεν χρειάστηκε να διεκδικήσει επαγγελματικές ευκαιρίες, καθώς αυτές ήρθαν φυσικά στη ζωή του, γεγονός που τον κάνει να αισθάνεται ιδιαίτερα ευγνώμων.
Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης ανέφερε σε άλλο σημείο στάθηκε στους ανθρώπους που τον στήριξαν στα πρώτα του βήματα, επισημαίνοντας πως η δική του διαδρομή μόνο εμπόδια δεν είχε.
Τι είναι αυτό το έργο;
«Θα σας πω τι θέλω να είναι, γιατί θα ολοκληρωθεί στις πρόβες. Όχι ότι δεν υπάρχει ή θα γίνει αυτοσχεδιαστικά. Ήδη έχω τελειώσει το 90%, αλλά αυτό που λείπει είναι ουσιαστικό».
Προβληματιστήκατε;
«Το σκέφτηκα δύο μέρες. Μου άρεσε η ιδέα, αλλά δεν ήθελα να παρασυρθώ. Όταν όμως άρχισε να διαμορφώνεται μέσα μου, ενθουσιάστηκα. Το είχα γράψει και σε ένα κείμενό μου: “Ολα αυτά πού θα τα αφήσω;”. Μνήμες θεατρικές, μνήμες από τη ζωή, τα παρασκήνια του θεάτρου, αυτή τη μυρωδιά που σου αφήνει ο έρωτας της σκηνής και της ζωής, πίκρες. Έτσι όπως ανακατεύεται το ένα με το άλλο, πράγματα που είχα διαβάσει και είχα ζηλέψει σε άλλους – ποιητές, ηθοποιούς, συγγραφείς, ζωγράφους. Πώς δηλαδή ενώνουν τη ζωή με την τέχνη τους και πώς αυτά, εκεί που πάνε να γίνουν ένα, διαλύονται και ξαναγεννιούνται. Και πώς από τη μνήμη μπορεί να φτιαχτεί κάτι που να λάμπει στο παρόν και να εκτοξεύεται, έτσι φωταγωγημένο, στο μέλλον. Όλα αυτά ήταν ιδέες. Μέχρι να γίνουν λέξεις, μου πήρε πολύ καιρό. Άρχισα μετά τα Χριστούγεννα. Ακόμα γράφω, πετάω, σκίζω… Δεν θέλω να είναι μια παράθεση γεγονότων, σε στυλ ανεκδότου, ούτε ένα “αχ, τι ωραία που ήταν τότε”. Γιατί δεν ήταν ούτε είναι μόνο ωραία».
Μια βουτιά στη ζωή σας, ακόμα και στα επώδυνα;
«Πράγματι. Αναρωτιόμουν αν ήμουν διατεθειμένος, αν αντέχω, αν είμαι έτοιμος να ξεφλουδίσω το κρεμμύδι, όπως λέει και ο Γκίντερ Γκρας. Γιατί υπάρχουν και πράγματα που δεν συμφέρουν στο τωρινό προσωπείο. Έκανα πρώτα μια πλαγιοκόπηση, βρήκα τον τίτλο – και απειλητικός και ποιητικός και εύγλωττος: “Το θέατρο ή τη ζωή σου”. Όπως λέμε “τα λεφτά σου ή τη ζωή σου”. Γιατί εμένα η μόνη μου περιουσία είναι το θέατρο, δεν έχω άλλη. Η απάντηση πιστεύω ότι θα δοθεί στο τέλος, αν και δεν μου αρέσουν οι παραστάσεις με απαντήσεις – προτιμώ να πλανάται πάντα ένα ερωτηματικό. Οπότε είπα το “ναι” με όλους τους κινδύνους που ενέχει αυτό: να γίνει γλυκερό, μαστιγωτικό, μόνο αυτοαναφορικό, αποθεωτικό χωρίς λόγο. Έπρεπε να βρω την ισορροπία. Δεν μπορώ όμως τους ανθρώπους που λένε “τι έχω και τι δεν έχω κάνει, είμαι αυτό, είμαι εκείνο, αλλά δεν μου αναγνωρίστηκε”. Εμένα λοιπόν μου αναγνωρίστηκε, και με το παραπάνω μερικές φορές. Αισθάνομαι πολύ τυχερός. Δεν έχω κανένα παράπονο από τη ζωή».
Από το θέατρο;
«Ούτε. Αυτά που λένε ότι “με εμπόδισαν”, σε εμένα ίσχυσαν τα αντίθετα. Κανένας δεν με εμπόδισε, όλοι με προώθησαν – χωρίς τίποτα. Η Ξένια με έκανε σκηνοθέτη επειδή το ήθελε εκείνη. Εμένα δεν μου πήγαινε το μυαλό – και αν μου πήγαινε, δεν το ομολογούσα ούτε στον εαυτό μου. Το ίδιο ο Γιάννης Φέρτης, ο Διαγόρας Χρονόπουλος. Εγώ δεν ζήτησα από κανέναν τίποτα. Ήμουν ευλογημένος στο θέατρο. Μετά, με το Ελεύθερο Θέατρο, μας βοήθησαν όλοι – σκοτεινοί καιροί, δικτατορία. Ποτέ δεν ζήτησα δουλειά, πάντα μου πρότειναν. Γιατί κι άλλοι είναι το ίδιο ταλαντούχοι με εμένα – μπορεί και περισσότερο – και δεν έχουν κάνει την καριέρα μου. Μου δόθηκαν όλα και με το παραπάνω».
Μια προσωπική, κάπως ιστορική, καταγραφή;
«Γράφω κάτι πολύ ιδιωτικό για να γίνει δημόσιο και αυτό το δημόσιο να το πάρει ο θεατής και να το κάνει ιδιωτικό. Αλλά για να το μεταφέρω πρέπει να το δημοσιοποιήσω, αλλιώς δεν μπορεί κανείς να βρει τον εαυτό του. Θα ήθελα το κοινό να βρει τον εαυτό του μέσα σε κάποια από αυτά. Κάθε άνθρωπος πιστεύω ότι είναι καλλιτέχνης, και ας μην φαίνεται αρχικά αυτή του η ιδιότητα».
Εχετε μια φράση-κλειδί;
«”Δεν προλαβαίνω, δεν θα προλάβω”. Σαν μια αγωνία που την κρύβουμε. Γι’ αυτό και θέλουμε να δουλεύουμε συνέχεια, για να αναβάλλουμε όλο αυτό».
Ο ηθοποιός, παίζοντας τις ζωές άλλων, δεν επιμηκύνει τον χρόνο;
«Γι’ αυτό λέμε συχνά ότι οι ηθοποιοί είναι σαν παιδιά. Δεν πρόλαβαν να ζήσουν τη ζωή τους, ενώ έζησαν τόσες άλλες. Το ρήμα “παίζω” έχει διττή έννοια: παίζω έναν ρόλο, παίζω ένα παιχνίδι».
Τελικά, γιατί το θέατρο ήταν, είναι κάτι τόσο σημαντικό για εσάς;
«Δεν αναρωτήθηκα. Το θεωρώ φυσικό, δεδομένο. Ουδέποτε το αμφισβήτησα. Στις δύσκολες στιγμές μου μπορεί να σκέφτηκα να σταματήσω τη ζωή μου, το θέατρο ποτέ».
