Ένα νέο είδος αγριόγατας ανακαλύφθηκε στα δάση της Βολιβίας, σηματοδοτώντας την πρώτη επίσημη καταγραφή νέου ζωντανού είδους αιλουροειδούς εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.
Το μικρόσωμο ζώο, που οι τοπικές κοινότητες αποκαλούν τιλκάγιο (tilcayo), εντοπίστηκε στα καταπράσινα και ομιχλώδη δάση των Γιούνγκας, μιας ορεινής περιοχής της Βολιβίας με υψηλή υγρασία και πυκνή βλάστηση. Ανήκει στην ομάδα των τιγρογαλών, μικρών άγριων αιλουροειδών που ζουν σε μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής.
Οι ερευνητές επιβεβαίωσαν μέσω γενετικών αναλύσεων ότι πρόκειται για ξεχωριστό είδος τιγρογαλής και του έδωσαν την επιστημονική ονομασία Leopardus tilcayo, διατηρώντας την τοπική ονομασία του.
Η τιλκάγιο έχει μήκος περίπου 46 εκατοστά και βάρος μόλις 1,4 κιλά, γεγονός που την καθιστά μικρότερη από τη μέση οικόσιτη γάτα. «Η γούνα της είναι ανοιχτό καφέ, με ακανόνιστες κηλίδες σε σχήμα ροζέτας σε όλο το σώμα», ανέφερε η Πάολα Νογκάλες-Ασκαρούνζ, ερευνήτρια του National Geographic και μία από τις συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology.
Οι επιστήμονες γνωρίζουν ακόμη ελάχιστα για τη βιολογία και τον τρόπο ζωής της τιλκάγιο. Αναλύσεις δειγμάτων κοπράνων έδειξαν υπολείμματα μικρών τρωκτικών, γεγονός που υποδηλώνει ότι πιθανότατα αποτελούν μέρος της διατροφής της. Παράλληλα, καταγραφές από κάμερες παρακολούθησης δείχνουν ότι ενδέχεται να είναι πιο δραστήρια κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Τα αιλουροειδή της ομάδας των τιγρογαλών αποκαλούνται «κρυφά είδη», καθώς δεν μπορεί εύκολα να τα ξεχωρίσει κανείς μόνο από την εξωτερική τους εμφάνιση. «Δεν μπορούμε να τα διακρίνουμε απλώς κοιτάζοντάς τα», εξήγησε ο εξελικτικός βιολόγος Γιόνας Λεσκροάρ από το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας, ένας από τους επικεφαλής της έρευνας.
Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι τιγρογαλές αποτελούσαν ένα ενιαίο είδος. Ωστόσο, γενετικές μελέτες των τελευταίων δεκαετιών έδειξαν ότι υπήρχαν περισσότερες ξεχωριστές γενετικές γραμμές.
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε DNA από 38 αιλουροειδή σε διάφορες χώρες της Νότιας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένων οκτώ δειγμάτων από μουσεία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι τιγρογαλές αποτελούνται τελικά από πέντε διαφορετικά γενετικά είδη.
«Ποτέ δεν περιμέναμε ότι αυτό το βολιβιανό αιλουροειδές θα αποτελούσε ξεχωριστό είδος. Κανείς δεν το είχε προτείνει στο παρελθόν ως διαφορετικό ζώο ή υποείδος», δήλωσε ο Λεσκροάρ.
Σύμφωνα με τη γενετική ανάλυση, η εξελικτική γραμμή του Leopardus tilcayo διαχωρίστηκε από τις υπόλοιπες τιγρογαλές πριν από περίπου 1,4 εκατομμύρια χρόνια.
Ένα από τα δύο ζωντανά δείγματα που μελετήθηκαν είναι ένα αρσενικό ηλικίας 10 ετών, το οποίο σήμερα φιλοξενείται στο καταφύγιο άγριας ζωής Senda Verde στη Βολιβία, αφού προηγουμένως ζούσε σε σπίτι ντόπιας οικογένειας. Η παρατήρησή του ήταν αυτή που κίνησε το ενδιαφέρον των ερευνητών, καθώς τα χαρακτηριστικά του δεν ταίριαζαν με τις περιγραφές που βασίζονταν κυρίως σε αιλουροειδή από τη Βραζιλία.
«Αυτό μας έκανε να αναρωτηθούμε: ποιο αιλουροειδές της ομάδας των τιγρογαλών έχουμε πραγματικά στη Βολιβία;» ανέφερε η Νογκάλες-Ασκαρούνζ.
Παράλληλα, οι ερευνητές περιέγραψαν και ένα νέο υποείδος τιγρογαλής από την περιοχή Γιούνγκας του Περού, το οποίο ονόμασαν Leopardus tigrinus antisuyo, από την περιοχή Αντισούγιου της παλιάς Αυτοκρατορίας των Ίνκας.
Η ανακάλυψη του tilcayo έρχεται την ώρα που τα δάση των Γιούνγκας αντιμετωπίζουν αυξανόμενες απειλές από την αποψίλωση, την επέκταση της γεωργίας, τις πυρκαγιές και την εξόρυξη.
Η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) κατατάσσει σήμερα τις τιγρογαλές σε δύο κατηγορίες «ευάλωτων» ειδών, με τους πληθυσμούς τους να μειώνονται. Τα νέα δεδομένα θα αξιολογηθούν ώστε οι πέντε ξεχωριστές γενετικές γραμμές να εξεταστούν αυτόνομα. Ο Εντουάρντο Εϊζιρίκ, εξελικτικός βιολόγος στο Ποντιφικό Καθολικό Πανεπιστήμιο του Ρίο Γκράντε ντο Σουλ στη Βραζιλία και ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης, τόνισε ότι η ανακάλυψη δείχνει πως ακόμη και σε γνωστές ομάδες ζώων υπάρχουν είδη που παραμένουν άγνωστα. «Υπάρχουν πολλά είδη στον κόσμο που δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί και κινδυνεύουν να εξαφανιστούν πριν καν μάθουμε ότι υπάρχουν», σημειώνει ο ειδικός.
