Τι δοκιμάζεται ενάντια στον νέο κορωνοϊό

Πλήθος πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και εταιρειών έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη προληπτικών εμβολίων αλλά και θεραπειών

Καθώς ο νέος κορωνοϊός δείχνει επιθετικές διαθέσεις και κανένας δεν γνωρίζει για πόσο ακόμη θα συνεχίσει να τις δείχνει, ειδικοί από πλήθος πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και εταιρειών έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη προληπτικών εμβολίων αλλά και θεραπειών εναντίον του. Δεκάδες προσπάθειες διεξάγονται ανά τον κόσμο και ιδού κάποιες από τις σημαντικότερες:

Κούρσα για ανάπτυξη εμβολίων

Στο… εμβολιαστικό πεδίο χρησιμοποιούνται διαφορετικές πλατφόρμες ανάπτυξης υποψήφιων εμβολίων για τον νέο κορωνοϊό. Κάποιες βασίζονται στο αγγελιαφόρο RNA (mRNA) του ιού το οποίο κωδικοποιεί μια ιική πρωτεΐνη όπως αυτές που ανευρίσκονται στην επιφάνειά του. Μετά την έγχυση του mRNA εμβολίου στον οργανισμό πυροδοτείται η επιθυμητή ανοσολογική απόκριση. Μάλιστα, με βάση αυτή τη φιλοσοφία, φαίνεται ότι στην κούρσα των εμβολίων προηγείται το NIAID (Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργιών και Μεταδιδόμενων Νοσημάτων των ΗΠΑ) σε συνεργασία με φαρμακευτική εταιρεία η οποία μέσα στην εβδομάδα που μας πέρασε ανέφερε ότι εντός 42 ημερών από τη στιγμή που κατέστη δημοσίως διαθέσιμη η αλληλούχηση του γονιδιώματος του νέου κορωνοϊού ανέπτυξε εμβόλιο το οποίο και έχει ήδη αποστείλει στο Ινστιτούτο για δοκιμές – πρόκειται για το εμβόλιο το οποίο ο δρ Φάουτσι (σελ. 6-7) μάς ανέφερε ότι θα μπει σε κλινικές δοκιμές την άνοιξη, πιθανότατα τον Απρίλιο, και τα αποτελέσματα αναμένονται τον ερχόμενο Ιούλιο ή Αύγουστο. Αλλες προσεγγίσεις αφορούν DNA εμβόλια τα οποία βασίζονται στη γενετική αλληλουχία του ιού και επίσης κωδικοποιούν ιικές πρωτεΐνες – μετά την εφαρμογή τους προκαλούν και αυτά ανοσολογική απόκριση χωρίς το άτομο να εμφανίζει νόσο. Τέτοιου είδους εμβόλιο έχει επίσης αναπτυχθεί για το MERS και βρίσκεται σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Δοκιμάζονται παράλληλα και πιο «παραδοσιακές» τεχνολογίες ανάπτυξης εμβολίων, οι οποίες αφορούν ιικές πρωτεΐνες που παράγονται σε κυτταρικές καλλιέργειες – ελπίζεται ότι ένα τέτοιο υποψήφιο εμβόλιο θα είναι έτοιμο για κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους σε περίπου τρεις μήνες.

Το πρώτο φάρμακο

Στο πεδίο των θεραπειών η Κίνα έδωσε πριν από μερικές ημέρες το πράσινο φως για την κυκλοφορία του πρώτου μετά την εμφάνιση της επιδημίας αντι-ιικού φαρμάκου ενάντια στον νέο κορωνοϊό. Πρόκειται για το Favilavir (γνωστό παλαιότερα ως Fapilavir) που παράγεται από κινεζική εταιρεία και το οποίο σύμφωνα με την Εθνική Αρχή για τα Φαρμακευτικά Προϊόντα της χώρας έχει δείξει σημαντική αποτελεσματικότητα σε κλινικές δοκιμές ενάντια στον ιό, ενώ φάνηκε να συνδέεται με πολύ ήπιες παρενέργειες.

Φάρμακα-φαβορί

Συγχρόνως, από τις πιο υποσχόμενες θεραπευτικές προσεγγίσεις ενάντια στον SARS-CoV-2019 φαίνεται να είναι ο συνδυασμός λοπιναβίρης και ριτοναβίρης που χορηγείται για τον HIV – μάλιστα έχει ήδη ξεκινήσει τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή αυτού του συνδυασμού στο Νοσοκομείο Jin Yintan στην Ουχάν όπου αντιμετωπίστηκαν οι πρώτοι 41 ασθενείς με τον ιό. Ο συγκεκριμένος συνδυασμός που είχε προσφέρει κλινικά οφέλη όταν είχε χορηγηθεί και σε ασθενείς με SARS στοχεύει την πρωτεάση, ένα ένζυμο που χρησιμοποιεί τόσο ο ΗΙV όσο και οι κορωνοϊοί για να «τεμαχίζουν» τις ιικές πρωτεΐνες προκειμένου να δημιουργήσουν νέα αντίγραφά τους.

Σημαντικές υποσχέσεις δίνει και το πειραματικό αντι-ιικό φάρμακο remdesivir που αναπτύχθηκε για την αντιμετώπιση του Εμπολα. Toν περασμένο μήνα ερευνητές στις ΗΠΑ ανέφεραν ότι χορήγησαν remdesivir σε ασθενή με SARS-CoV2 και είδαν βελτίωση της κατάστασής του χάρη στο φάρμακο ενώ την πρώτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου ξεκίνησαν δύο δοκιμές του φαρμάκου στην Κίνα σε 760 ασθενείς με COVID-19. Οι δοκιμές αναμένεται να ολοκληρωθούν ως τα τέλη Απριλίου και εκτιμάται ότι το φάρμακο θα λάβει έγκριση από τις κινεζικές αρχές το νωρίτερο τον ερχόμενο Μάιο.

Ελπιδοφόρα σκευάσματα

Αναπτύσσονται επίσης μονοκλωνικά αντισώματα τα οποία πιθανώς θα χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με αντι-ιικά φάρμακα για καλύτερα αποτελέσματα ενώ στην Κίνα ο κατάλογος υποψήφιων θεραπειών για τον νέο κορωνοϊό συνεχώς μακραίνει: περισσότερες από 80 υποψήφιες θεραπείες δοκιμάζονται ήδη ή θα δοκιμαστούν μέσα στο ερχόμενο διάστημα.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το ανθελονοσιακό φάρμακο χλωροκίνη, το οποίο μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατη κινεζική μελέτη στην επιστημονική επιθεώρηση «Bioscience Trends», δοκιμάστηκε με επιτυχία σε πάνω από 100 ασθενείς με COVID-19 σε περισσότερα από 10 νοσοκομεία στην Ουχάν, στο Πεκίνο και στη Σανγκάη. Στόχος ήταν να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητα αυτού του παλαιού – χρησιμοποιείται για περισσότερα από 70 χρόνια – και φθηνού φαρμάκου στην πνευμονία, την οποία μπορεί να προκαλέσει ο νέος κορωνοϊός. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η χλωροκίνη ήταν αποτελεσματικότερη σε σύγκριση με τη θεραπεία που λάμβανε η ομάδα σύγκρισης σε ό,τι αφορούσε την εξέλιξη της πνευμονίας, τη βελτίωση της κατάστασης των πνευμόνων αλλά και τον περιορισμό της διάρκειας της νόσου. Οπως προέκυψε από τη μελέτη, μία δόση 500 mg χλωροκίνης ημερησίως επί δέκα ημέρες, είναι αποτελεσματική ως θεραπεία της πνευμονίας εξαιτίας του ιού.

Δοκιμάζονται επίσης στεροειδή φάρμακα, πλάσμα που προέρχεται από άτομα που έχουν επιβιώσει από COVID-19, βλαστικά κύτταρα της εμμήνου ρύσεως, ακόμη και φυτικά φάρμακα όπως το shuanghuanglian, το οποίο περιέχει εκχύλισμα του καρπού lianqiao (Forsythiae fructus), που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων για περισσότερα από 2.000 χρόνια στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική.