Τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν πριν από τη συμπλήρωση των 62 ετών διατηρούν και το 2026 συγκεκριμένες κατηγορίες παλαιών ασφαλισμένων, αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις της ασφαλιστικής νομοθεσίας. Πρόκειται για εργαζομένους που ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 και έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα με βάση τον χρόνο ασφάλισης, την ηλικία τους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την οικογενειακή τους κατάσταση.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι κατηγορίες αυτές καλύπτουν ασφαλισμένους του Δημοσίου, του πρώην ΙΚΑ, των Ταμείων ΔΕΚΟ και Τραπεζών, καθώς και άλλων ειδικών ταμείων. Τα ηλικιακά όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκαν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η έξοδος μπορεί να γίνει από τα 58,5 έτη.
Ποια είναι τα γενικά όρια συνταξιοδότησης
Με βάση τους γενικούς κανόνες, πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης. Μειωμένη σύνταξη μπορεί να χορηγηθεί στα 62 έτη, εφόσον προβλέπεται από τις διατάξεις του αντίστοιχου ασφαλιστικού φορέα και πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις.
Ωστόσο, για όσους είχαν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα με παλαιότερες διατάξεις, εξακολουθούν να ισχύουν ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένοι ασφαλισμένοι μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν τη συμπλήρωση των γενικών ορίων ηλικίας.
Οι κατηγορίες του Δημοσίου που μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα
Στο Δημόσιο, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι περιπτώσεις υπαλλήλων που συμπλήρωσαν 25ετία έως το 2012, καθώς και όσων είχαν ανήλικο τέκνο ή ήταν τρίτεκνοι και πληρούσαν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Ειδικότερα, δυνατότητα εξόδου πριν από τα 62 μπορεί να διατηρούν:
- Γονείς με 25ετία το 2011 και ανήλικο τέκνο, εφόσον συμπλήρωσαν το απαιτούμενο ηλικιακό όριο μέσα στο χρονικό διάστημα που προβλέπουν οι μεταβατικές διατάξεις.
- Γονείς με 25ετία το 2012, εφόσον πληρούν τις αντίστοιχες προϋποθέσεις για την ηλικία και την ύπαρξη ανήλικου τέκνου.
- Τρίτεκνοι γονείς, με 20, 21 ή 23 έτη ασφάλισης, ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης του απαιτούμενου χρόνου.
- Υπάλληλοι με 35 ή 36 χρόνια ασφάλισης, οι οποίοι είχαν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο και την ηλικία μέσα στις προβλεπόμενες μεταβατικές προθεσμίες.
- Ασφαλισμένοι που δικαιούνται μειωμένη σύνταξη, εφόσον είχαν συμπληρώσει εγκαίρως τις απαιτούμενες προϋποθέσεις ηλικίας και ασφάλισης.
Τα όρια δεν είναι ίδια για όλους. Για παράδειγμα, σε ορισμένες περιπτώσεις υπαλλήλων με 35ετία ή 36ετία, η πλήρης σύνταξη μπορεί να χορηγηθεί στα 61 έτη και 6 μήνες, εφόσον πληρούνται οι ειδικοί όροι που αφορούν τον χρόνο ασφάλισης και την ηλικία.
Τι ισχύει για τις μητέρες με ανήλικα παιδιά στο πρώην ΙΚΑ
Στον ιδιωτικό τομέα, σημαντική κατηγορία αποτελούν οι γυναίκες που ασφαλίστηκαν στο πρώην ΙΚΑ πριν από το 1993 και είχαν ανήλικο τέκνο, μαζί με τουλάχιστον 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2011 ή το 2012.
Για τις συγκεκριμένες ασφαλισμένες, το δικαίωμα εξόδου εξαρτάται από το έτος συμπλήρωσης των απαιτούμενων ενσήμων και της ηλικίας. Ανάλογα με την περίπτωση, προβλέπονται μεταβατικά όρια για μειωμένη σύνταξη που μπορεί να βρίσκονται κάτω από τα 62 έτη.
Αντίστοιχες ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για μητέρες με ανήλικα τέκνα που ασφαλίζονταν σε Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών, εφόσον είχαν συμπληρώσει την απαιτούμενη 25ετία και το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο μέσα στις αντίστοιχες προθεσμίες.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Το γεγονός ότι κάποιος ασφαλίστηκε πριν από το 1993 δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μπορεί να συνταξιοδοτηθεί πριν από τα 62. Καθοριστικό ρόλο παίζουν το πρώην ασφαλιστικό ταμείο, τα συνολικά έτη ή οι ημέρες ασφάλισης, το έτος θεμελίωσης ή κατοχύρωσης και η ηλικία που είχε συμπληρωθεί στις κρίσιμες ημερομηνίες.
Επιπλέον, πρέπει να εξετάζεται αν πρόκειται για πλήρη ή μειωμένη σύνταξη, καθώς οι δύο περιπτώσεις έχουν διαφορετικές προϋποθέσεις και οικονομικές συνέπειες.
Για τον λόγο αυτό, πριν από την υποβολή αίτησης, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγχουν τον ασφαλιστικό τους φάκελο και να ζητούν εξατομικευμένη ενημέρωση από τον e-ΕΦΚΑ ή ειδικό σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης. Η σωστή καταγραφή του χρόνου ασφάλισης και των ηλικιακών προϋποθέσεων είναι απαραίτητη, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει πράγματι δικαίωμα εξόδου πριν από τα 62 έτη.
