Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται το ζήτημα της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις, καθώς χιλιάδες συνταξιούχοι αναμένεται να λάβουν μικρότερες αυξήσεις σε σχέση με εκείνες που θα προέκυπταν αν ο υπολογισμός γινόταν στο σύνολο της σύνταξής τους. Η αντιπολίτευση κάνει λόγο για άνιση μεταχείριση, ενώ το υπουργείο Εργασίας υποστηρίζει ότι η σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού διορθώνει αδικίες προηγούμενων ετών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος, περίπου 670.000 συνταξιούχοι με υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς μπαίνουν για πρώτη φορά στον κύκλο των πραγματικών αυξήσεων, καθώς η σχετική ρύθμιση προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού. Ωστόσο, το πώς υπολογίζεται η αύξηση και ποιο ποσό καταλήγει τελικά στον δικαιούχο εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις.
Ποιοι συνταξιούχοι επηρεάζονται από την προσωπική διαφορά
Η προσωπική διαφορά αφορά συνταξιούχους των οποίων η σύνταξη, μετά τον επανυπολογισμό που έγινε με τον νόμο Κατρούγκαλου, διατήρησε ένα επιπλέον ποσό ώστε να μην υπάρξει άμεση μείωση των καταβαλλόμενων αποδοχών τους.
Για χρόνια, η προσωπική διαφορά λειτουργούσε ως «φρένο» στις αυξήσεις: τα ποσά που προέκυπταν από τις ετήσιες αναπροσαρμογές χρησιμοποιούνταν για να μειώνουν το υπόλοιπό της, χωρίς να αυξάνεται αντίστοιχα η σύνταξη που έμπαινε στον τραπεζικό λογαριασμό.
Το 2026 εφαρμόζεται μεταβατικό καθεστώς. Με βάση τη νομοθετική ρύθμιση, οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά δικαιούνται τουλάχιστον το 50% της προβλεπόμενης αύξησης, ενώ το υπόλοιπο μπορεί να συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά, ανάλογα με το ύψος της. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται η χορήγηση ολόκληρης της αύξησης χωρίς συμψηφισμό με το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς.
Το παράδειγμα που αναδεικνύει τη διαφορά
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.300 ευρώ και υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς 75 ευρώ θα μπορούσε, με ενδεικτικό ποσοστό αύξησης 2,8%, να δει μηνιαία αύξηση 33,80 ευρώ, εφόσον ο υπολογισμός γίνει στο ποσό που προκύπτει μετά την αφαίρεση της προσωπικής διαφοράς.
Αν η ίδια αύξηση υπολογιζόταν στο σύνολο των 1.375 ευρώ, το ποσό θα ήταν μεγαλύτερο. Το παράδειγμα αποτυπώνει γιατί ο τρόπος υπολογισμού έχει σημασία για τους συνταξιούχους που εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά.
Το ποσοστό του 2,8% αποτελεί ενδεικτικό υπολογισμό και όχι οριστικά ανακοινωμένο ποσοστό αύξησης για το 2027. Το τελικό ποσοστό θα εξαρτηθεί από τα οικονομικά δεδομένα και τις σχετικές αποφάσεις.
Η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ
Την πρακτική εφαρμογή της ρύθμισης αμφισβήτησε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κώστας Τσουκαλάς. Όπως υποστήριξε, εάν η αύξηση δεν υπολογίζεται στο σύνολο της συνταξιοδοτικής παροχής, αλλά στο ποσό που απομένει μετά την αφαίρεση της προσωπικής διαφοράς, τότε οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι δεν θα λάβουν ολόκληρο το ποσοστό αύξησης που ανακοινώνεται.
Ο ίδιος κάλεσε την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει τη θέση της, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούνται συνταξιούχοι διαφορετικών ταχυτήτων. Παράλληλα, άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η προσωπική διαφορά, υποστηρίζοντας ότι η εξαγγελθείσα κατάργησή της δεν πρέπει να συνοδεύεται από νέους περιορισμούς στις αυξήσεις.
Τι απαντά το υπουργείο Εργασίας
Από την πλευρά τους, κύκλοι του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές για την αποκατάσταση των αδικιών που συνδέονται με την προσωπική διαφορά.
Όπως επισημαίνουν, από την 1η Ιανουαρίου 2026 η προσωπική διαφορά μειώνεται ως προς τον συμψηφισμό της με τις αυξήσεις, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο συμψηφισμός καταργείται πλήρως. Σύμφωνα με την ίδια θέση, αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν στην τσέπη ολόκληρη την αύξηση που αναλογεί στη σύνταξή τους, χωρίς αυτή να απορροφάται από το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς.
Το υπουργείο υπογραμμίζει, επομένως, ότι η αλλαγή πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τη συνολική πορεία εφαρμογής της ρύθμισης και όχι μόνο από το μεταβατικό καθεστώς του 2026.
Τι ισχύει από το 2027
Το κρίσιμο σημείο είναι η ημερομηνία της πλήρους κατάργησης του συμψηφισμού. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, σύμφωνα με τη νομοθετική πρόβλεψη, οι ετήσιες αυξήσεις θα χορηγούνται χωρίς να μειώνονται από το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς.
Μέχρι τότε, για το 2026, ισχύουν οι μεταβατικές προβλέψεις, οι οποίες εξασφαλίζουν τουλάχιστον το μισό της προβλεπόμενης αύξησης στους συνταξιούχους που έχουν προσωπική διαφορά, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με το ύψος της.
Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση αφορά, συνεπώς, τόσο το πώς εφαρμόζεται η μεταβατική ρύθμιση όσο και το κατά πόσο η αλλαγή εξασφαλίζει ίση μεταχείριση για όλους τους συνταξιούχους.