Η σωματική δραστηριότητα δεν ωφελεί μόνο την καρδιά και το σώμα, αλλά αποτελεί σημαντικό σύμμαχο και για την υγεία του εγκεφάλου. Μεγάλη επιστημονική ανασκόπηση αποκαλύπτει ότι διαφορετικές μορφές άσκησης μπορούν να βελτιώσουν τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τις νοητικές λειτουργίες, ανεξάρτητα από την ηλικία.
Το να κρατήσουμε το μυαλό μας “κοφτερό” όσο γερνάμε δεν αφορά μόνο τα παζλ ή τα παιχνίδια μνήμης: και η σωματική δραστηριότητα μετράει εξίσου
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Sports Medicine αποκαλύπτει ότι τρία συγκεκριμένα είδη άσκησης μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την υγεία του εγκεφάλου και να επιβραδύνουν τη γνωστική παρακμή σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Αυτή η ανακάλυψη παρέχει ισχυρές ενδείξεις, ότι οι δραστηριότητες που βασίζονται στο μυαλό-σώμα και την κίνηση μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της προσοχής, της μνήμης και της νοητικής ευκινησίας σε μεγάλη ηλικία.
Πώς η σωματική άσκηση επηρεάζει την υγεία του εγκεφάλου
Η άσκηση ωφελεί τον εγκέφαλο, βελτιώνοντας τη ροή του αίματος, τη νευροπλαστικότητα και την ορμονική ισορροπία.
Η σωματική δραστηριότητα αυξάνει την απελευθέρωση του εγκεφαλικού νευροτροφικού παράγοντα (BDNF) —μιας πρωτεΐνης που υποστηρίζει την ανάπτυξη και την επιβίωση των νευρώνων— και ενισχύει την επικοινωνία μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου, που εμπλέκονται στη σκέψη και την μνήμη.
Με την πάροδο του χρόνου, η συνεπής σωματική δραστηριότητα ενισχύει τον ιππόκαμπο, το μέρος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τον σχηματισμό μνήμης, ενώ μειώνει τη φλεγμονή που συνδέεται με νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον.
Η μελέτη πίσω από τα ευρήματα
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 12.000 συμμετέχοντες σε πολλαπλές κλινικές δοκιμές, όπου συνέκριναν διαφορετικές μορφές άσκησης και τον αντίκτυπό τους στην λειτουργία του εγκεφάλου. Η μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα που ασχολούνταν με ασκήσεις νου-σώματος επέδειξαν μετρήσιμες βελτιώσεις σε:
- Εκτελεστική λειτουργία (σχεδιασμός και λήψη αποφάσεων)
- Μνήμη εργασίας
- Εύρος προσοχής και ταχύτητα επεξεργασίας
- Συναισθηματική ρύθμιση και ανθεκτικότητα στο στρες
Είναι ενδιαφέρον ότι αυτά τα οφέλη παρατηρήθηκαν όχι μόνο σε ηλικιωμένους ενήλικες, αλλά και σε νέους και μεσήλικες συμμετέχοντες, επιβεβαιώνοντας ότι η υγεία του εγκεφάλου μπορεί να ενισχυθεί σε οποιαδήποτε ηλικία μέσω συγκεκριμένων σωματικών δραστηριοτήτων.
Οι τρεις ασκήσεις που ξεχώρισαν ως ευεργετικές για την εγκεφαλική λειτουργία ανεξαρτήτως ηλικίας ήταν:
1. Τάι Τσι: Απαλές κινήσεις που ακονίζουν τον νου
Το Τάι Τσι, μια κινεζική πολεμική τέχνη αιώνων, συνδυάζει αργές, “ρέουσες” κινήσεις με βαθιά αναπνοή και εστιασμένη προσοχή.
Σύμφωνα με την μελέτη, είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές ασκήσεις για τη βελτίωση της γνωστικής ευελιξίας, της εστίασης και της συναισθηματικής ισορροπίας. Τα οφέλη της πηγάζουν από τη διπλή της επίδραση στο σώμα και το μυαλό:
- Ενισχύει τη ροή του αίματος και την παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο.
- Βελτιώνει τον συντονισμό και την ιδιοδεκτικότητα (επίγνωση της θέσης του σώματος).
- Μειώνει τις ορμόνες του στρες, όπως η κορτιζόλη, η οποία μπορεί να επηρεάσει την μνήμη.
- Προωθεί τα κύματα άλφα του εγκεφάλου, τα οποία σχετίζονται με την ηρεμία, την εγρήγορση και τη δημιουργικότητα.
Η τακτική εξάσκηση στο Τάι Τσι (2-3 φορές την εβδομάδα) έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την εκτελεστική λειτουργία και καθυστερεί τη γνωστική παρακμή σε ηλικιωμένους ενήλικες με ήπια προβλήματα μνήμης.
2. Γιόγκα: Ενίσχυση των νευρωνικών οδών
Ο συνδυασμός κίνησης, ελέγχου της αναπνοής και ενσυνειδητότητας στη γιόγκα υποστηρίζει τόσο την πνευματική διαύγεια όσο και τη νευρολογική υγεία.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι η γιόγκα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στην ενίσχυση της ανάκλησης μνήμης, της συναισθηματικής σταθερότητας και του εύρους προσοχής, οφέλη που συνδέονται με την ικανότητά της να ρυθμίζει τις αντιδράσεις στο στρες και να εξισορροπεί το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Φυσιολογικά, η γιόγκα βοηθάει:
- Αυξάνοντας την δραστηριότητα του παρασυμπαθητικού συστήματος, κάτι που υποστηρίζει τη χαλάρωση και την ανάρρωση.
- Ενισχύοντας την ισορροπία των νευροδιαβιβαστών -συμπεριλαμβανομένης της σεροτονίνης και του GABA (γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ)- οι οποίοι συνδέονται με τη διάθεση και τη γνωστική λειτουργία.
- Ενισχύοντας τη συνδεσιμότητα του προμετωπιαίου φλοιού, κάτι που βελτιώνει την εστίαση και τον έλεγχο των παρορμήσεων.
Η καθημερινή εξάσκηση ακόμη και σύντομων συνεδριών γιόγκα (10-20 λεπτά) μπορεί να βελτιώσει την προσοχή, να μειώσει το άγχος και να ενισχύσει την μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα του εγκεφάλου.
Διαβάστε περισσότερα στο kontasou.com
